Op handen en voeten kruipt Elisabeth naar het dwangbevel dat al zo lang klaarligt en zet haar handtekening. Als ze eindelijk het doodvonnis heeft ondertekend, geeft ze het aan haar dienaar zonder hem te zeggen wat hij ermee moet doen. Naar iemand toe brengen, het in bewaring houden? De arme knecht smeekt om duidelijkheid, maar ze snauwt hem af en stuurt hem weg.
/De twijfel is een leitmotiv in Maria Stuart, vanaf het begin tot aan het bittere eind. Wat ze ook beslist, haar schuld staat vast. Zelfs als het hoofd van haar aartsrivale allang is gevallen, blijft de onzekerheid knagen aan koningin Elisabeth. Als katholiek vormt Maria Stuart een ernstige bedreiging voor de protestantse regering van Elisabeth, maar als koningin van Schotland geniet zij politieke onschendbaarheid. Friedrich Schiller laat in zijn treurspel zien hoe moeizaam dit dilemma wordt opgelost. Rondom de maagdelijke Elisabeth cirkelen een aantal edellieden die haar dan wel de ene kant dan wel de andere kant uit proberen te manipuleren. Een saai historisch stuk is Maria Stuart nergens. De politieke en religieuze tegenstellingen worden doorweven met persoonlijke en maatschappelijke motieven. De twee vrouwen worden in al hun eenzaamheid en kwetsbaarheid geportretteerd. Het stuk staat of valt dan ook met de actrices die de hoofdrollen vertolken.
Het is een feest om Tamar van den Dop en Ariane Schluter aan het werk te zien. Beide actrices munten uit in een voorbeeldige tekstbehandeling, waardoor de achttiende-eeuwse taal van Schiller vanzelfsprekend en fris klinkt. Met witgeschminkte gezichten en pruiken met sterk naar achteren verschoven haargrens zijn hun expressie-mogelijkheden minimaal. Ondanks de beperkingen die dat oplevert, slagen ze er in om met kleine bewegingen en tics een maximum aan emoties uit te drukken. Tamar van den Dop is verleidelijk en vol raffinement en in de confrontatie met Elisabeth trekt ze alle registers open. Prachtig om te zien is het hoe zij na de ontmoeting juichend door de zaal danst, zielstevreden over de manier waarop zij eindelijk wraak heeft kunnen nemen. Als zij ten slotte wordt opgehaald door de beul, is zij een toonbeeld van sereniteit. Ariane Schlüter laat even subtiel zien hoe Elisabeth gekweld wordt door haar geweten en door het feit dat zij als vrouw in die tijd voor onmogelijke keuzes komt te staan.
Regisseur Anny van Hoof heeft gekozen voor een strakke aanpak die glashelder is. Het decor bestaat uit een viertal parallel lopende wanden aan de achter- en zijkanten van de overigens lege zaal. Door de verlichting aan te passen, verandert de ruimte moeiteloos van een kille cel in een glanzende paleiszaal. De sobere muren bieden de mogelijkheid tot een choreografisch spel van wegkruipen en tevoorschijn komen, van verschuilen en confronteren, van afstand en intimiteit, van licht en donker. De zware kostuums en de gestileerde haardracht vormen een verbindend stijlelement dat contrasteert met de soberte van het decor. Deze Maria Stuart, een coproductie van De Theatercompagnie en Het Groote Hoofd, is, dankzij de heldere regie en het prachtige acteerwerk, een meeslepende voorstelling geworden.