De kranten staan er vol van: bomaanslagen van terroristen die tot het uiterste gaan in hun streven naar wat voor hen gerechtigheid heet. De parallel met de actualiteit ligt bij De Rechtvaardigen dan ook voor het grijpen, mischien nu nog meer dan op het moment dat De Roovers besloot dit stuk te gaan spelen.

In De Rechtvaardigen (Les Justes, 1949) doet Albert Camus verslag van een groep terroristen die een aanslag beraamt op groothertog Serge, de ultieme vertegenwoordiger van het despotisme. Het is februari 1905 en aan de vooravond van de aanslag is de sfeer tot het uiterste gespannen. Tijd voor twijfel is er niet meer, al knaagt die onderhuids wel degelijk door. De vijf jonge revolutionairen blijken onderling nogal verdeeld. Het meest extreme standpunt wordt ingenomen door de verbitterde Stefan (Annet Kouwenhoven) die van mening is dat alles is toegestaan zolang het de zaak' dient. Tegenover hem staat Janek (Luc Nuyens), wiens geweten steigert op het moment dat hij de bom moet gooien; de groothertog blijkt in het gezelschap van twee kleine kinderen. De groothertog doden is voor hem een gerechtvaardigde zaak, maar onschuldige kinderen vermoorden, dat gaat te ver. Janek houdt van het leven en van Dora, hij gelooft in plezier, in schoonheid en in een betere maatschappij; voor Stefan bestaat alleen nog de haat. De verhitte discussies raken aan elementaire vraagstukken: mag je iemand doden als je daarmee de levens van duizenden mensen verbetert of zelfs redt? Waar ligt de grens dan? En is het niet gemakkelijker om als een held te sterven dan om te leren leven met tegenstrijdigheden? Een paar dagen later slaagt Janek er wel in de groothertog (zonder kinderen) om te brengen. Hij wordt gevangen genomen en veroordeeld tot de strop.

In de sobere speelstijl die wij kennen van Maatschappij Discordia, maakt De Roovers een indrukwekkende voorstelling van De Rechtvaardigen. Het stuk heeft de spanning van een thriller; tenslotte kom je zelden zo middenin de actie terecht en de actualiteit maakt de thematiek des te huiveringwekkender. Door de bijna filmische afwisseling van lokaties (van de politiecel, waar Janek gevangen zit naar de schuilplaats van de terroristen en vice versa) zie je de ontreddering aan beide kanten.

Erg mooi is de ingehouden liefdesverhouding tussen Janek en Dora (Sara de Bosschere) die bijna vanzelfsprekend wijken moet voor het veel grotere belang van De Revolutie. "Hou je meer van mij dan van rechtvaardigheid?", vraagt Dora hem. Janek moet het antwoord schuldig blijven, maar kiest uiteindelijk voor de zaak'. Aan het slot, na zijn dood, is het Dora die met een hart vol droefheid hem opvolgt: zij wil de volgende bom gooien. Het spel van Sara de Bosschere is van een enorme intensiteit, zij schept een grote verbondenheid met haar personage. De Rechtvaardigen is een voorstelling geworden over de grote keuzes in het leven waarin het persoonlijke en het politieke op vanzelfsprekende wijze zijn verbonden.