Het Houten Huis, Plan d- en Club Guy and Roni / Als het anders loopt / Regie: Elien van den Hoek/ / Spel: Marloes Dingshoff, Johannes de Jong, Thomas Schellens Te zien: Haarlem, Schuur, 7 en 8 jan (première)/ Meer informatie: hethoutenhuis.org/voorstellingen/als-het-anders-loopt

Interview David van Griethuysen, Elien van den Hoek

'We maken theater als een prentenboek'

Stel je voor: een wachtkamer. Mensen komen binnen en vertrekken weer. Je volgt een aantal personages: een vrolijk stel dat zwanger is, een vrouw in een rolstoel, een jongen met het syndroom van Down met zijn vader, een dokter, een vrouw met een groot, zwaar hoofd in het verband. Je ziet een aantal kleine en grote gebeurtenissen: een jongen die zijn zus begeleidt naar een slechtnieuwsgesprek; iemand die eindeloos zit te wachten, onhandige ontmoetingen.

Als het anders loopt is een beeldende muziektheatervoorstelling voor iedereen vanaf 9 jaar. Acteurs en dansers met of zonder een fysieke of mentale beperking verbeelden een wereld vol tegenslag en hoop. 

"We maken theater als een prentenboek waarin de beelden en de muziek als het ware het verhaal vertellen.", legt David van Griethuysen uit. Samen met Elien van den Hoek vormt hij de artistieke leiding van Het Houten Huis (HHH), het veelgeprezen jeugdtheatergezelschap dat beeldend muziektheater maakt, altijd met livemuziek en in een fysieke speelstijl: "We hebben een achtergrond in de mime."

Als het anders loopt is een typische Houten Huis-voorstelling: beeldend, poëtisch, muzikaal en met veel oog voor detail en eenvoud. Wat er anders aan is? Van Griethuysen: "We spelen al langer geregeld voor mensen met een fysieke of mentale beperking, dit keer staan er voor het eerst ook acteurs met een beperking op de vloer omdat de inhoud van het script erom vroeg. Wat in de voorstelling gebeurt, kan iedereen overkomen: ook persoonlijk hebben wij de nodige ervaringen met wachtkamers. De setting van een wachtkamer is voor iedereen heel herkenbaar: een plek waar je je zorgen maakt, waar voor je gezorgd wordt, waar de zorg centraal staat."

De vormgeving is als altijd heel belangrijk bij HHH: "Je ziet geen realistische wachtkamer maar een hoge balie waarachter af en toe blauwe handen wapperen – in van die medische handschoenen –, er is een waterbassin waar telkens iets anders in te zien is. De binnenwereld wordt er verbeeld, zou je kunnen denken. Een stapel papier van anderhalve meter vormt een duidelijke verwijzing naar de alom aanwezige bureaucratie."

Door de samenwerking met de andere gezelschappen is het een voorstelling met veel dans. Adam Peterson van Club Guy & Roni vulde de bewegingssequenties van Elien van den Hoek aan met verfijnde choreografieën. Andreas Denk, artistiek leider van Plan d-, speelt een hoofdrol en laat met zijn speelstijl vol humor zelfs objecten dansen. 

In de voorstelling spelen mensen met en zonder beperking: "We willen absoluut geen kijkkast van zielige mensen tonen, integendeel." Johannes de Jong, een jongen met het syndroom van Down, speelt een hoofdrol. "Hij is fantastisch. De onbevangenheid waarmee hij naar de wereld kijkt en zijn niet aflatende enthousiasme zijn heel aanstekelijk. Tegelijk begrijp je ook heel goed de zorgen die zijn vader zich om hem maakt. Actrice Marloes Dingshoff heeft een onvolledige dwarslaesie en is gebonden aan een rolstoel. Tijdens de audities viel ze al op door haar grote improvisatietalent en emotionele spel. Ook de humoristische en eigenzinnige acteur Thomas Schellens, die trouwens uit Haarlem komt, speelt mee. Hij is geboren zonder onderarmen- en benen. Zijn personage is net als hijzelf heel sterk, hij wil niet in een rolstoel, hij wil op een Segway. En dat kost de nodige moeite, maar hij krijgt het voor elkaar. "

(Haarlems Dagblad, 4-1-2023)