'Op de een of andere manier leek de geschiedenis altijd in beton gegoten. Alsof het verleden onveranderlijk vast staat. Wat gebeurd is, is gebeurd, weet je wel. Maar pas sinds kort begrijp ik dat het verleden even veranderlijk is als de toekomst.'

In Vrede is een nieuwe voorstelling van BERG&BOS, waarin een aantal personages worstelt met het verleden. De voorstelling is ontstaan vanuit een tekst die toneelschrijver Rik van den Bos in opdracht maakte voor Theater Na de Dam en die op 4 mei 2015 in het hele land werd voorgelezen door acteurs van de grote theatergezelschappen. De littekens van de Tweede Wereldoorlog bleken ook zeventig jaar na dato nog te schrijnen.

Inmiddels heeft Van den Bos de tekst uitgewerkt tot een avondvullend toneelstuk, waarin een zekere Klaas (Paul R. Kooij) centraal staat. De voorstelling begint wanneer hij verdwaasd op de grond ligt, niet meer wetend wie of waar hij is. Het stuk is opgebouwd als een puzzel waarin telkens nieuwe stukjes lijken bij te dragen (en soms juist het tegendeel bewerkstelligen) aan een oplossing van dat raadsel.

Het decor bestaat uit een staketsel van een huis dat kan draaien, waarvan één kant de hal van een ouderwets jarentwintig huis toont, en de andere zijden een doolhof van deuren en kamers vormen. Op allerlei plekken op de vloer is kleurige tape zichtbaar, waarmee de grenzen van het huis worden aangegeven. Dat draaien van het huis werkt mooi, zeker wanneer de gebeurtenissen elkaar razendsnel opvolgen en het in het hoofd van de hoofdpersoon begint te tollen. De acteurs draaien dan sneller en sneller het hele huis telkens rond, als een dolgedraaide carrousel. Toch creëert het telkens opnieuw in een andere positie manoeuvreren van het gevaarte ook een hoop gedoe en leidt het af van de tekst.

Op zich is het een functioneel decor want het huis staat centraal in het stuk, hetgeen duidelijk wordt wanneer een nieuwe bewoner, een frisse jonge websitebouwer (Maurits van den Berg) in het huis komt wonen. Op indringende wijze komt hij erachter dat zich daar lang geleden een drama heeft afgespeeld. Via een aantal andere personages, onder wie een buurvrouw (Annet Malherbe) en de moeder van Klaas (Wendell Jaspers), komen we erachter wie Klaas werkelijk is. En hoe het moeten bewaren van geheimen het lot van een mens kan tekenen. Intussen loopt er nog iemand rond, Nabil (Armand Rosbak), een vluchteling die een helpende hand biedt als het nodig is en op zijn beurt op zoek is naar een nieuwe identiteit, een nieuwe plek en een nieuw bestaan. Het geeft het stuk een link naar de actualiteit. De tekst van Van den Bos is poëtisch en geraffineerd opgebouwd. Langzaam maar zeker komen de puzzelstukjes op hun plek te liggen. In Vrede is een gedragen voorstelling, licht van toon, die laat zien hoe het verleden doorwerkt op het nu.