Wat voor man is King Lear? Hoe kan hij zich zo vergissen in zijn dochters? Is het de arrogantie van de machthebber, de domheid van een koning die nooit is tegengesproken en die elk gevoel voor relativering mist? Is het waanzin, blinde woede, een geval van beginnende dementie?
Mark Rietman speelt de rol van King Lear in de nieuwe voorstelling van Het Toneel Speelt en, al is hij een fenomenaal acteur, hij slaagt er niet in een helder antwoord op deze vragen te geven. Voor een deel ligt dat aan het feit dat hij zo'n imponerende acteur is, in de kracht van zijn leven. Aan hem kleeft eenvoudig teveel 'machismo', om te overtuigen als oude, zwakke man.
Voor een ander deel ligt dat aan de regiekeuzes van Jaap Spijkers. Zijn concept is niet helder en de voorstelling is zo goed als de acteurs die op dat moment op toneel staan. Vooral de vrouwenrollen zijn onthutsend zwak bezet, met stereotype rollen die stereotype worden ingevuld: de 'slechte' dochters van King Lear (Bracha van Doesburgh en Marieke de Kleine) zijn in het begin mooi maar onbeduidend met hun lange glansjurken en kunstig opgestoken haar, al zie je al wel wat hypocrisie in hun manier van doen; ze verworden langzaam maar zeker tot hun ware natuur: valse sloeries en slettebakken. Op Cordelia (Fockeline Ouwerkerk) na dan, de eerlijke dochter die door haar naïeve weigering om mee te doen aan de huichelachtigheid van het hof, wordt verstoten en verbannen. Zij wordt neergezet als een soort heilige onschuld. Elke glimp van nuancering of van een meer complex karakter ontbreekt bij de drie vrouwenrollen.
Gelukkig valt er van de mannen meer te genieten. Behalve van Mark Rietman is dat zeker ook van acteerkanon Jules Croiset die een voor zijn doen bijzonder ingetogen Gloster neerzet. Hij weet te ontroeren, terwijl je bij de King Lear van Mark Rietman steeds de acteur erdoorheen ziet schemeren. Wat doet hij dat knap, die waanzin verbeelden, denk je dan, maar je wordt niet meegenomen in zijn gekte.
Fabian Jansen speelt een geestige en soms ook satanische nar, lekker ordinair en ploertig. In het deel voor de pauze staat hij steeds bovenop het dak van het compacte huisje dat Guus van Geffen ontwierp, een mooie plek voor een commentator van de malligheid daar beneden. Daan Schuurmans kan nog groeien in zijn rol als de slechterik Edmond als hij zijn ijdelheid thuislaat. Dries Smits, Tijn Docter en Simon Heijmans spelen prima rollen, terwijl de echtgenoten van de 'slechte' dochters weinig imponeren.
Al met al is King Learvan Het Toneel Speelt, de eerste keer overigens dat het gezelschap zich op niet-Nederlandstalig toneel werpt, een wat wisselvallige onderneming geworden. Vanwege de wisselende kwaliteit van het spel, maar ook omdat te weinig licht wordt geworpen op het waaromvan deze King Lear.