Je beste vriend stelt je voor aan de vrouw met wie hij zijn leven wil delen en je vindt haar echt vreselijk. Als hij na afloop van het feest je mening vraagt, hoe reageer je dan? Draai je er een beetje omheen of zeg je hem de waarheid?
In Art (Kunst), de intelligente komedie van de Franse schrijfster Yasmina Reza, wordt de vriendschap tussen drie mannen danig op de proef gesteld. Haar stuk is vanaf het ontstaan in 1994 een wereldhit; in 35 talen vertaald en van Londen tot New York gespeeld door topacteurs. Hier was Art eerder te zien met Hans Kesting, Paul de Leeuw en Edwin de Vries. In de Haarlemse Stadsschouwburg ging zondag de nieuwe enscenering in première met Huub Stapel, Sjoerd Pleijsier en Victor Löw, in een regie van Peter de Baan.
Art speelt zich af in een decor in pasteltinten, waarin bankjes op verschillende niveaus de privé-domeinen van de drie vrienden voorstellen en waarin een vijftal draaideuren de vele opkomsten en afgangen vergemakkelijkt. Ook in de kostumering is gekozen voor weinig uitgesproken types: eerder nogal conventionele middenstand dan nouveau riche. De reden wordt niet echt duidelijk, maar de keuze voor deze aankleding stoort ook niet echt. Het stuk is sterk genoeg en geenszins gedateerd geraakt, al is het inmiddels vijftien jaar oud.
De aanschaf van een monochroom wit schilderij door dermatoloog Serge (Huub Stapel) is de splijtzwam in een mannenvriendschap van jaren. Mark ( Sjoerd Pleijsier) is geschokt doordat zijn beste vriend een bedrag van honderdduizend euro heeft neergeteld voor iets wat voor hem het toppunt van nietszeggendheid is. Ivan ( Victor Löw) houdt zich op de vlakte; hij wil graag iedereen te vriend houden. Het stuk gaat nauwelijks over kunst, maar vooral over vriendschap en de aloude vragen van authenticiteit, oprechtheid en vertrouwen. Wat zeg je wel en wat kan echt niet? En hoe oprecht is een vriendschap nog als je langzaam maar zeker- via het kronkelige pad van een leugentje om bestwil, iets gewoon maar niet zeggen- diep bent afgedaald naar keihard liegen?
Doordat Yasmina Reza de dialogen afwisselt met terzijdes, waarin de drie mannen hun echte gevoelens uiten, wordt messcherp duidelijk hoe de frustraties jarenlang zijn opgekropt. De acteurs zijn aan elkaar gewaagd en hebben duidelijk plezier in het spel. Al te veel op de lach spelen is verleidelijk, maar zou de angel uit het stuk halen en dat gebeurt hier gelukkig niet. Art is een geestige en intelligente voorstelling, waarin het publiek een spiegel voorgehouden krijgt.