Smetteloos wit is de king size loungebank en kamerbreed de luxe gordijnen erachter. In het ruime, comfortabele apartement valt verder alleen een meubel op dat het midden houdt tussen een stereotoren en een open haard: met een vingerknip vult easy listening de huiskamer en met behulp van een afstandsbediening wordt de open haard opgepord.
Alles onder controle, zo zou je denken, in de voorstelling die Michiel de Regt maakte bij Toneelschuur Producties, naar een stuk van Falk Richter. Im Ausnahmezustand heet het stuk oorspronkelijk en dat klinkt al heel wat verontrustender. Onder controle speelt zich af in een beschermde wereld, een leefgemeenschap, door hoge hekken beschermd tegen de harde buitenwereld. Alles is er binnen handbereik: een park, een meertje, barbecues met de buren en cursussen en bijeenkomsten in alle soorten en maten. Je kunt er yoga en pilates doen of leren kantklossen.
Toch is vanaf het begin de dreiging voelbaar. Is er iemand die 's nachts de poort openzet? Zijn de geluiden 's nachts die van binnendringers? Zijn het buitenstaanders die hen het geluk misgunnen? Of is er sprake van een toenemende paranoia bij de hoofdpersonen, het stel dat met hun zoontje van dertien een quasi-plezierig leven leidt in hun comfortabele appartement?
Het stuk van Falk Richter houdt het midden tussen een politieke satire à la 1984 van George Orwell, een hedendaagse relatiekomedie en een absurdistisch drama. De schijnbaar onschuldige dialogen tussen de man (Harry van Rijthoven) en de vrouw (Tamar van den Dop) ontsporen binnen de kortste keren en krijgen een dreigende lading. Niets is veilig, zo blijkt al snel en zeker niet onder controle. Er is sprake van schijnzekerheid, van statistieken die bijgehouden worden, van videocamera's die alles registreren. In hun beschermde wereld is alles gereguleerd en ingedamd: zelfs over de seks zijn afspraken gemaakt: eens in de twee weken is voor beiden haalbaar en prettig. "Je mag best wel een keer overslaan", zegt zij ruimhartig.
De tekst biedt een verontrustende blik op de schijnveiligheid, waar onze samenleving onder lijdt en die o zo snel te ontregelen valt, getuige het incident op de Dam van vorige week. In die zin is Onder controle een politieke voorstelling. Richter knabbelt echter ook stevig aan de psychologische component, aan de relaties tussen man en vrouw en tussen de ouders en hun kind. Met de komst van de zoon (Sander van Amsterdam), wordt steeds duidelijker van hoe weinig werkelijk vertrouwen en liefde nog sprake is in dit ontspoorde gezin. Michiel de Regt heeft het stuk bewerkt en geregisseerd en vooral Tamar van den Dop trekt alle registers open in deze psychologische oorlogsvoering. Bij de première zijn nog niet alle overgangen even scherp, maar Onder controle biedt een actuele, verontrustende en zo nu en dan ook geestige blik op onze maatschappij.