Afgeladen is de zaal van de Kleine Komedie. Veel vrouwen, van jong tot stokoud, en een enkele man. De Vagina Monologen is nu al een enorme hit in het pas begonnen theaterseizoen. Zelden krijgt een voorstelling zoveel voorpubliciteit, met als gevolg: op voorhand veel uitverkochte zalen.

Voor wie al die publiciteit ontgaan is: de Vagina Monologen is een voorstelling, die in Amerika is ontstaan. De schrijfster Eve Enslin interviewde honderden vrouwen met uiteenlopende achtergronden over hun meest intieme lichaamsdeel. Dat leverde onthutsende verhalen op, die ze compileerde tot een tiental korte en langere monologen, telkens op toneel gebracht door drie vrouwen. In Amerika stonden de beroemdheden in de rij om mee te mogen doen, van Meryl Streep tot Jane Fonda en van Kate Winslet tot Ophrah Winfrey. In Nederland is gekozen voor een wisselende cast: negen verschillende trio's, geselecteerd uit een groep vrouwen die bekend zijn van televisie, theater, literatuur, muziek of sport.

/Wie er die dag zal optreden, wordt pas op de avond zelf duidelijk. Op maandagavond is het de beurt van actrices Nettie Blanken en Adelheid Roosen en televisiepresentatrice Mieke van der Weij. Het gezelschap wordt gecompleteerd door celliste Tjakina Oosting.

Je zou kunnen concluderen: alleen al het feit dat het onderwerp zoveel commotie veroorzaakt, maakt duidelijk dat de vagina nog steeds een onontgonnen terrein is. Alleen de term al. Op zijn best, zegt een van de vrouwen in de voorstelling, klinkt het als een infectie. Volgens de oude Freud gaat bij de aanblik van de schaamspleet zelfs de duivel op de loop. Schaamte, ontkenning en onderdrukking leveren een aantal schrijnende verhalen op. Koele cijfers over verkrachting en over de gruwelijke verminking van vrouwen door besnijdenis spreken voor zich. Gelukkig zijn er ook veel vrolijke verhalen te vertellen. Verhalen vol zelfspot en humor, zoals dat over de vrouw die na een vaginaworkshop totaal uit haar dak gaat over het fabelachtige mirakel tussen haar benen. Adelheid Roosen maakt een hilarisch nummer van de verschillende kreunen die vrouwen voortbrengen bij het klaarkomen. Mieke van der Weij sluit de avond af met het verhaal over een bevalling, waarin zij de bedeesde seksspleet ziet veranderen in een archeologische tunnel. Zo komen vrijwel alle aspecten van het vrouwelijk geslacht aan de orde, inclusief de vele eufemismen waarmee dit wordt aangeduid, waarvan voorbips' wel de ergste is. Een voorlichtingsavond van de 'fem-soc' groepen uit de jaren zeventig is het gelukkig niet geworden. Het lijkt erop dat de schaamte voorbij is. Regisseur Titus Tiel Groenestege heeft door eenvoudige ingrepen bereikt dat de sfeer die van een theatervoorstelling is geworden en niet die van een avond hardop voorlezen. De actrices hebben een mooi evenwicht tussen afstand tot het onderwerp en inleving gevonden. In hoog tempo wisselen de verhalen elkaar af, uiterst herkenbaar en, zeker ook voor mannen, leerzaam, vermakelijk en prikkelend.