Smekelingen is een weinig gespeelde tragedie van Euripides. In Nederland wordt hij zelfs voor het eerst opgevoerd, door de Veenfabriek, het gezelschap van Paul Koek. Smekelingen gaat over het recht om de lichamen van de in de oorlog gestorven soldaten te begraven. Het zijn de moeders van de slachtoffers die Theseus, de koning van Athene, smeken om hen te helpen bij deze missie. Het is geen gemakkelijke kost: het stuk gaat over vaderlandsliefde, over democratie, over eer en geweten, over morele verontwaardiging, kortom over politieke dilemma's.

Paul Koek regisseert Smekelingen samen met de Griekse avant garde theatermaker Michael Marmarinos. Het is een coproductie die in juli te zien zal zijn in het beroemde Epidaurus en waarin, behalve de Nederlandse acteurs en musici, ook drie Griekse spelers staan. Soms worden teksten synchroon gesproken in het Nederlands en in het Grieks, bijvoorbeeld wanneer de koningin-moeder een pleidooi houdt om de smekelingen te helpen. Dat geeft een indrukwekkende meerwaarde aan de tekst die als een bezwerende mantra wordt uitgesproken.

Het is het eerste grote project van Paul Koek als artistiek leider van de Veenfabriek, zijn eigen gezelschap na twintig jaar Hollandia. Samen met Johan Simons heeft hij vele roemruchte producties gemaakt, gebaseerd op de grote Griekse tragedies. In Smekelingen heeft het muzikale aandeel, dat bij Hollandia vooral in dienst stond van het drama, een veel grotere rol gekregen. Het is een zeer swingende voorstelling geworden, muzikaal zeer afwisselend, met moderne percussie, Griekse klanken, veel koorzang maar ook een paar onvervalste popsongs. De musici spelen mee, de acteurs zingen in het koor en er is veel beweging op het podium. Kleurrijk en divers zijn ook de kostuums: de drummer draagt een sportbroekje met veelkleurige beenwarmers en de vorstin heeft hoge hakken onder haar pompeuze jurkje. Adrastos, prachtig gespeeld door Aus Greidanus jr, draagt in het begin van de voorstelling zeven overjassen die hij een voor een afwerpt en die gevoerd zijn met het rood dat direct verwijst naar het bloed van de slachtoffers. Theseus maakt met zijn panterjas, zijn hoge leren laarzen en zijn dandy-gedrag een uitgesproken nichterige indruk. Door zijn merkwaardige motoriek roept hij ook associaties op met Charlie Chaplin zoals hij Hitler heeft gespeeld.

Smekelingen is als muziektheater zeker geslaagd, maar de emotionele lading is niet altijd even sterk. Het is misschien niet voor niets dat Smekelingen zo weinig wordt gespeeld. Het is een moeilijk stuk dat Paul Koek bewonderenswaardig tot leven heeft gewekt.