In een drietal installaties – van een zuiveringsapparaat en een gynaecologische martelstoel tot een voodoo-achtige zweethut – onderzoekt MAISON the FAUX ideeën over metamorfose en transformatie. The Tail is een bizarre live-performance, een mix van mime, muziek, mode, magie, dans, beeldende kunst, lipsync gesproken teksten en video.
Het is een project van Maison the Faux (Tessa de Boer en Joris Suk), dat begon als modelabel, maar inmiddels ook tentoonstellingsontwerpen, theaterkostuums en performances creëert. The Tail speelt zich af in Framer Framed, een expositieruimte voor maatschappelijk geëngageerde hedendaagse kunst in Amsterdam-Oost. Een mooie grote hal met veel licht waarin een viertal installaties staan. De drie performers Oriana Ikomo, Bien De Moor en Anto López Espinosa zijn geschminkt – zwarte lenzen, witte wenkbrauwen – en getooid in doorschijnende gewaden. Semi-transparant ondergoed, eroverheen iets tussen een gescheurde bruidsjapon en een ouderwetse onderjurk in, waarbij een paar flarden stof de suggestie van een staart wekken.
In The Tail bewegen de drie performers zich in een voortdurende loop, van het ene 'station' naar het volgende: de gezichten strak, de bewegingen functioneel. Het project is geïnspireerd door Hans Christian Andersens beroemde De kleine zeemeermin, het sprookje over de zeemeermin die, omdat ze verliefd is geworden op een prins, haar staart dolgraag wil inruilen voor mensenbenen. Helaas moet ze daarbij haar stem opofferen. Het is het ultieme verhaal over identiteit en metamorfose: wie ben je, wie zou je willen zijn, wat verlies je als je je aanpast?
The Tail speelt met een aantal vertrouwde elementen uit het sprookje, zoals de staart, de benen en de stem, maar isoleert de verschillende onderdelen en maakt er in elk van de installaties een performance van.
De eerste installatie – de sculpturale objecten zijn van beeldend kunstenaar Dae Uk Kim – bestaat uit een laboratoriumachtige ruimte: boven en onder witte keramieken tegels en centraal een soort bed. Grote glazen bokalen met een groene vloeistof staan aan weerszijden van het bed. Anto López Espinosa wordt langzaam en plechtig uitgekleed en naakt neergevlijd op het bed, dat ook een soort bad blijkt te zijn. 'Are you open?', vraagt een van de vrouwen. De twee vrouwen laten langzaam de groene vloeistof over het lichaam lopen, terwijl ze Espinosa zacht strelen onder de groene vloeistof. 'Let go all your fear…'. Het is een soort zuiveringsritueel waarbij de vloeistof weer wordt opgevangen in glazen bokalen die onder het bed/bad staan en even later weer zorgvuldig wordt teruggestort, klaar voor de volgende ronde. Alles geschiedt met veel aandacht en tedere gebaren.
In het tweede onderdeel worden de benen van Oriana Ikomo wreed gespreid in een gynaecologische martelstoel. Over haar hoofd worden een soort gigantische gehoorapparaten geplaatst. Intussen wordt met megafoon en vreemd vervormde stem een beschrijving gegeven van het vreemde wezen dat kennelijk wordt onderzocht: 'The mouth contains human-like teeth' en 'the tail ends in a broad, split fin'. Een klinisch onderzoeksrapport klinkt uit de mond van Bien de Moor, hoog op een trapje geklommen.
De derde installatie is nog heftiger: in dit geval is het De Moor die wordt vastgebonden in een soort folterkamer, een gecapitonneerde ruimte met piepgaatjes waar je doorheen kunt kijken. Om haar heen dansen de andere twee performers alsmaar woester, op muziek die in volume en intensiteit steeds toeneemt, tot totale uitputting aan toe. Een ritueel dat associaties oproept met magie, met voodoo, met hekserij.
Elk van de plekken staat voor een rite de passage waarbij de zoektocht naar (queer) identiteit centraal staat: de zeemeermin als projectiescherm voor transformatie. De performances kennen een hoge mate van abstractie en kunstmatigheid die inleving of betrokkenheid in de weg staan. Jammer is dat een aantal van de teksten niet altijd even verstaanbaar is waardoor de achterliggende ideeën van de makers niet goed uit de verf komen. Theatraal zijn de installaties zeker: het klassieke beeld van de archetypische zeemeermin wordt in alle opzichten ontwricht, vervormd en opgerekt.