Van de ouverture van Wagners Rienzi via de Radetzkymars naar Beethoven; van een genadeloos cultuurpessimisme via onverholen fascisme en racisme naar ziekelijke machtsverhoudingen binnen de familiekring, goddank allemaal bezien met de nodige zelfspot en humor. Het is niet gering wat Stan laat zien in de drie stukken die nu de Bernhardtrilogie vormen.

In 1999 al maakte het fameuze Vlaamse gezelschap Alles Is Rustig, naar Über Allen GipfelI ist Ruh, in 2005 het tweede deel van de trilogie Redde Wie Zich Redden Kan, geen slechte titel, naar de Dramoletten en in 2013 Eind Goed, Al Goed naar Am Ziel.De eerste twee stukken zijn in Haarlem apart te zien; de trilogie wordt eenmalig achter elkaar gespeeld. Bernhard is een van de meest virtuoze én een van de meest zwartgallige schrijvers die Oostenrijk heeft voortgebracht: zijn gram richt zich op de huichelachtigheid en domheid van (vooral) Oostenrijk en haar inwoners, maar ook op de bourgeoisie en de kunst en dan in het bijzonder op het theater. Met een bijna wellustig (of is het sadistisch?) genoegen veegt hij aldus de vloer aan met de normen en waarden van de westerse mens.

De drie spelers van Stan, Jolente De Keersmaeker, Sara De Roo, Damiaan De Schrijver, voor deze gelegenheid aangevuld met twee jonge acteurs, zijn zeer aan elkaar gewaagd. Heerlijk om Damiaan weer te zien spelen; hij is een fenomenaal acteur. Alleen al de scène waarin hij probeert een behangtafel neer te zetten, is waard om te gaan kijken: pure, onvervalste slapstick.

Toch is het zien van de drie stukken na elkaar niet alleen een feest: het onverholen fascisme en racisme waarvan vooral het eerste en tweede deel doortrokken zijn, is nog altijd schokkend. Misschien wel schokkender dan in de tijd dat ze geschreven werden (de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw), omdat ze toen duidelijk als provocatie gezien werden. Nu is het, met dank aan de twitter-tirannie, zoveel 'gewoner' geworden om ongenuanceerde scheldpartijen te horen dat een waarschuwing vooraf op zijn plaats is. Met terugwerkende kracht lijken de stukken iets te vertellen over de veranderende tijd. Met name het middendeel (de Dramoletten) is grimmig en sleurt je mee in een draaikolk van ogenschijnlijk rationele, maar doodenge redeneringen.

In Über Allen Gipfeln Ist Ruh wordt de ijdelheid, de zelfingenomenheid en de decadentie gehekeld van de culturele elite (de schrijver in het bijzonder) die van de zijlijn toekijkt en lege bespiegelingen. Een prachtige rol speelt Sara De Roo, groots in haar rol als de 'vrouw van de belangrijke schrijver', vol onderhuidse woede en grenzeloze verveling die net niet aan de oppervlakte komen.

In het derde deel Am Ziel staat de verhouding tussen een moeder en dochter centraal. De titel Eind Goed, Al Goed doet een optimistische kijk vermoeden die hier slechts met grote ironie kan worden geïnterpreteerd. De zinloosheid van het gestuntel van de mens die onherroepelijk op weg naar het einde is, het is een favoriet thema bij Bernhard. In en in zwartgallig, maar geniaal gebracht.