Theater/ Margriet Prinssen / Stadsschouwburg Haarlem, Groots en Meeslepend / Postillon d'amour / Tekst: Louis van Beek / Regie, vormgeving en muziek: Steef de Jong / Co-regie: Ina Veen / Spel: Rop Verheijen, Malou Gorter, Diewertje Dir, Thor Braun, Steef de Jong / Te zien: Stadsschouwburg Haarlem, 19 t/m 31 december / Meer info:stadsschouwburghaarlem.nl of grootsenmeeslepend.nl

Interview met Steef de Jong

'Liefde overwint alles'

Centraal in de nieuwe voorstelling van alleskunner Steef de Jong staat het jonge liefdespaar: Amalia (Diewertje Dir) en August (Thor Braun). Postillon d'amour wordt een familievoorstelling in Haarlemse kerstsfeer. Alles zit erin: verrassende plotwendingen, interessante personages, spanning, romantiek, muziek, list en bedrog én natuurlijk veel karton!

Het is voor het eerst dat Steef in de Haarlemse Stadsschouwburg staat, de hele kerstperiode nog wel. De voorstelling Postillon d'amour is speciaal gemaakt voor de Stadsschouwburg, een nieuwe piek in de toch al met hoogtepunten overladen carrière van Steef de Jong (zie kader).

Een paar weken voor de première gonst het in de grote studio van de activiteiten: het decor, altijd een belangrijk onderdeel van zijn voorstellingen, is zo goed als klaar. Alle decorstukken bestaan weer uit karton – het is een terugkerend grapje, om de haverklap dreunt iedereen het credo op 'het basismateriaal is karton' – en zijn van een indrukwekkende inventiviteit. Zo kunnen de vier huisjes die klaarstaan aan de achterkant worden opengeklapt en dan blijken ze, mits in de goede volgorde aangeleverd, een prachtige tuin op te leveren. De eerste keer gaat het finaal mis. Steef grapt: "Dat is geen tuin, dat is een surrealistisch kunstwerk".

Daar blijft het niet bij: je kunt de huisjes ook nog openklappen, waarna er een prachtige keuken, inclusief tafel, stoelen, aanrecht en theepot opduikt. En nog veel meer. Dan blijkt op miraculeuze wijze – ik zat erbij en ik keek ernaar – ook de achterkant nog weer een binnenkant te hebben, wat weer een heel nieuwe wereld tevoorschijn tovert. Je gelooft je ogen niet.

Die middag wordt er met het hele ensemble vooral gerepeteerd aan de basis van de choreografie. De spelers bewegen zelf de decorstukken. Ze staan in een van de kartonnen huisjes en lopen ermee naar een andere plek: twee gaan diagonaal van voor naar achter, twee anderen lopen van links naar rechts. Dat blijkt nog best een ingewikkelde operatie maar na een paar keer oefenen lukt het wonderwel en komt iedereen op zijn plek terecht. Intussen komen Ina (c0-regie) en Willy Veen (kostuums) binnen met lange zwierende rokken die net klaar zijn en nog even moeten worden gepast.

De sfeer is ontspannen, ondanks de krappe repetitietijd en de complexiteit van de handelingen. Het is niet alleen spelen en zingen, maar ook telkens goed nadenken op welke plek je moet staan om een changement te helpen maken. Steef heeft een soort uitgebreide familie om zich heen verzameld: naast Ina en Willy is ook Stephan Nelissen een vaste kracht als inspiciënt. En sinds hij bij Operette Land stageliep vanuit zijn opleiding aan de Kunstacademie in Breda, maakt ook Geert Sweep deel uit van het team. Hij assisteert Steef in het atelier met het maken van de decorstukken, helpt mee met alles wat nodig is en speelt nu zelfs ook een rolletje.

Je merkt aan alles dat de spelers elkaar goed kennen. Als Steef een opmerking maakt over de huisjes ("Voorzichtig openklappen!"), roepen ze als uit één mond: "Het basismateriaal is karton. Altijd rekening houden met de nerf."

Het duurt even maar na een half uurtje loopt het gesmeerd: "Prachtig" roept Steef vanaf de zijkant tevreden en hij legt uit: "Wat we nu doen, hoort eigenlijk bij de montage. Normaal oefenen we dat pas de laatste week als we echt in het theater staan met alles erop en eraan. Maar omdat het best een complexe handeling is, is het fijn als we dat al onder de knie hebben. Dat gaat straks als een speer!"

Tijdens de lunch met tosti's spreek ik even apart met de acteurs die het liefdespaar spelen: Diewertje Dir en Thor Braun (zie kader). Dir speelde ook al met Malou Gorter en Rop Verheijen samen in De Dappere Soldaat; Thor Braun is nieuw in het gezelschap.

Braun: "Het is heerlijk om even in een totaal andere wereld te duiken Je gaat echt het rijk van de verbeelding binnen, het ideale medicijn voor alle kerststress en elke winterdip. Het is een ontzettend fijne club mensen om mee te werken. Iedereen voelt zich vrij om dingen te verzinnen waardoor het nog leuker en beter wordt. En Steef is zo'n wonderbaarlijke alleskunner: hij heeft het concept bedacht, alle decors gemaakt, de muziek gecomponeerd, hij regisseert ons en speelt zelf ook nog mee, het is ongelooflijk!"

Hij zit nog op school, in het vierde jaar; het meedoen aan deze voostelling is voor hem een stage: "De leukste stage denkbaar!" Hoe hij hier is beland, is trouwens een bizar verhaal. Toen hij in Amsterdam naar de voorstelling De dappere soldaat (de vorige productie van De Jong) ging kijken, zat hij toevallig naast Ina Veen, steun en toeverlaat van Steef: "Ik moest zo lachen en zat kennelijk zo te genieten dat Ina me later op kwam zoeken op school en vroeg of ik geen auditie wilde doen. Ze zochten nog een jonge prins."

Gelukkig kende hij Malou al van Oogappels, verder was het voor hem echt heel nieuw. "Ik heb wel veel tv- en film gedaan intussen maar nog niet zoveel live in het theater gestaan. Zingen is echt nieuw voor me. Dat vond ik in het begin wel spannend maar het is zo laagdrempelig dat het bijna praten lijkt."

Dir: "Steef heeft alles zelf gecomponeerd. Het is lichte muziek, al heeft hij uiteraard ook wel wat melodieën ontleend aan de operettekoning, Johann Strauss. Maar ook George Michael komt voorbij, sommige nummers blijven echt in je hoofd hangen. Er zit een heel mooi lied in over jaloezie, dat moet ik echt uit volle borst zingen, dat vind ik wel spannend.

In Postillon d'amour spelen ze Amalia en August, het centrale liefdespaar dat door de intriges van de jaloerse broer van Amalia uit elkaar wordt gedreven maar elkaar na veel gekonkel uiteindelijk weer vindt. In totaal spelen de vier acteurs maar liefst twintig verschillende rollen: naast het liefdespaar ook nog een jaloerse luitenant, een rijke tante die op sterven ligt, een echtgenoot die nauwelijks aan het woord komt, een rechter, hofdames, bedienden. Dir: "Alleen Steef zelf heeft maar één rol, die van koning Willem I. Hij zorgt er uiteindelijk voor dat de twee geliefden elkaar vinden, hij is de 'postillon d'amour', een opmerkelijke rol voor een koning. Hij zet gewoon zijn staatszaken even opzij om twee mensen bij elkaar te brengen. Maar dat is wel een credo in al het werk van Steef: liefde overwint alles! Zijn lievelingskeizer Ludwig gaf zijn soldaten muziekinstrumenten in plaats van wapens. Dat is natuurlijk een mooie gedachte, zeker in een lelijke tijd als deze waarin iedereen wel wat meer liefde kan gebruiken."

[in kader] Postillon d'amour

Postillon d'amour is geïnspireerd op de roman uit 1844 van de negentiende-eeuwse schrijver Jan Dijk: 'De Slapende in den Haarlemmer Hout', met als ondertitel 'Eene merkwaardigheid uit het bijzonder leven van Koning Willem I der Nederlanden'. Louis van Beek schreef een nieuw libretto.

[in kader] Het verhaal

August en Frederik zijn twee bevriende strijders in het Pruisische leger. Als na de slag bij Waterloo August wordt onderscheiden maar Frederik niet, zorgt jaloezie ervoor dat hun vriendschap bekoelt. Een stroom van gebeurtenissen drijft August in de armen van Frederiks zus Amalia, waar Frederik listig een stokje voor steekt. Amalia wordt naar Haarlem gestuurd om als hofdame te dienen bij koning Willem I. August weet echter haar verblijfplaats bij Frederik te ontfutselen en reist haar achterna. Daar laat hij een brief bezorgen aan het hof door een man die hij ontmoet in de Haarlemmer Hout. Het blijkt niemand minder te zijn dan de koning zelf, die hem daarop uitnodigt voor een bal. Daar ontmoet hij zijn Amalia. Er moeten echter nog heel wat hindernissen overwonnen worden voor hun liefde weer kan opbloeien...

[in kader] Steef de Jong

Samen met Ina Veen richtte Steef de Jong ruim tien jaar geleden Groots en Meeslepend op om het operetterepertoire nieuw leven in te blazen. Bijzondere troef zijn de decorstukken, die zich als levensgrote pop-up boeken ontvouwen voor de ogen van het publiek. Het basismateriaal is karton.

Hij maakte furore met zijn eenmanstrilogie over zijn liefde voor de 19e eeuw, keizerin Sisi en het genre operette. In 2022-2023 maakte hij Operetta Land bij De Nationale Opera en trad hij op in de Volksoper in Wenen, hét kloppend hart van de operette. Bij Toneelschuur Producties maakte hij vorig jaar De dappere soldaat.

[in kader] Diewertje Dir en Thor Braun

Diewertje Dir heeft de musicalopleiding gedaan aan de Dutch Academy of Performing Arts, Den Haag en de Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunstacademie. Ze speelde Julia in Romeo en Julia van Theater Oostpool en is geregeld te zien geweest in Toneelschuur Producties, zoals De Dappere Soldaat, samen met Malou Gorter en Rop Verheijen. Ze acteert in de tv-serie Mees Kees en had een hoofdrol in de film Superjuffie. Dir is ook geregeld te zien in Het Klokhuis.

Thor Braun zit nog op de Toneelschool, in het vierde jaar van Artez in Arnhem. Hij begon al op jonge leeftijd met acteren in verschillende toneelstukken en films, zoals De Boskampi's, De Vloer Op en Mijn Vader is een Vliegtuig. Hij werd genomineerd voor een Gouden Kalf voor zijn bijrol in De Belofte van Pisa. Hij is vooral bekend als Chris uit de serie Oogappels.

(Haarlems Dagblad, december 2024)