Maas theater en dans, NITE/ Zinderella

Interview Moniek Merkx /

'Durf te leven!'

In het zinderende Zinderella tovert Moniek Merkx het klassieke sprookje van Assepoester om tot een energieke, associatieve voorstelling vol beeld en beweging, gemaakt met 7 performers én kinderen uit de regio. Over hoe wij allemaal dealen met het Assepoestercomplex en hoe we ons daarvan kunnen bevrijden. Met als onderliggend motto 'Durf te leven'.

"Iedereen kent het Assepoestergevoel", zegt regisseur Moniek Merkx. 'Je buitengesloten voelen, niet geaccepteerd, onzeker. Dat geldt voor jong en oud, maar misschien wel het allermeest voor pubers die ook nog te maken hebben met veranderende lijven en hormoonwisselingen. In deze tijd al helemaal: nooit eerder in de geschiedenis zijn jongeren zo voortdurend beoordeeld op hun uiterlijk. Iedereen ziet zichzelf de hele tijd in de spiegel van zijn of haar telefoon; overal worden foto's of filmpjes van gemaakt. Je kunt beelden makkelijk manipuleren – zodat je net wat mooier of slanker lijkt – en sociale media zorgen ervoor dat alles onmiddellijk kan worden bekeken door grote groepen mensen.'

Met Zinderella wilde ze graag een verhaal vertellen over loskomen van je angsten en durven laten zien wie je bent of wil zijn. Het is een voorstelling voor de grote zaal, die komende week in de Stadsschouwburg te zien is. Zinderella is een samenwerking van Maas theater en dans – waar Merkx tot vorig jaar artistiek directeur was – en het Groningse NITE. Moniek Merkx (65) regisseerde inmiddels bijna honderd voorstellingen en schreef ruim vijftig teksten. Bekende voorstellingen zijn Liefde (Gouden Krekel, 2016) en Hallo familie (Zilveren Krekel, 2019).

Ter voorbereiding heeft ze de performers geïnterviewd over hun eigen Assepoestercomplexen. Dat materiaal is gebruikt om een associatieve voorstelling te maken in haar eigen fysieke, beeldende theatertaal. Een voorstelling vrijwel zonder tekst, maar vol muziek, van barok tot hiphop (Joop van Brakel), dans, geweldig exuberante kostuums (ontwerpersduo Maison the Faux) en een spannend decor (Sanne Danz). Merkx: "Je ziet in het begin een heel leeg podium waar langzaam de hele machinerie op gang komt: Assepoesters keuken wordt op het toneel gereden, er zakt een levensgrote boom, inclusief wortels, uit de toneeltoren. Ik laat graag op een transparante manier de magie van het theater zien."

De hoofdrol wordt door meerdere performers vertolkt, er zijn wel vijf stiefzusters en een stiefmoeder die ook een lieve kant heeft; er komen vogels opdagen en paarden. Wie op zoek is naar het klassieke sprookje, kan bedrogen uitkomen. "Er zijn wel 700 versies van Assepoester (oftewel: Cinderella), over de hele wereld en wij spelen met een aantal van de klassieke ingrediënten", vertelt Merkx, "maar we hebben er ook veel van onze eigen ervaringen in gestopt. De jongeren spelen vooral de sprookjeslijn, de professionele performers laten meer alle gevoelens zien. De kern is die van het 'coming of age'-proces waar Assepoester doorheen gaat; ze schudt haar angsten en onzekerheden van zich af. En in feite blijven mensen hun leven lang dat soort processen doormaken, elke keer in een nieuwe fase."

Zinderella eindigt dus niet met de klassieke prins die zijn gedroomde prinses vindt maar met een 'grande finale'. Een feestelijk bal waarop iedereen een kleurrijke, persoonlijke kant laat zien, culminerend in een uitbundig, wild en zwierig waterballet waarin alle spelers, jong en oud, lekker vrij dansen.

(Haarlems Dagblad, maart 2022)