Voor hun tweede muziektheatervoorstelling, een coproductie met Orkater, laten Thijs Maas en Wilko Sterke zich opnieuw inspireren door de grote vragen van het leven. Ging het succesvolle Goldmund over de tegenstelling tussen emotie en ratio, in Metaman staat heilig geloven versus relativeren centraal: 'We zijn sukkels op benen.'

Ze moeten nog beginnen met repeteren als we elkaar medio juni spreken, maar Thijs en Wilko hebben al duidelijke ideeën over de voorstelling. Het begrip 'Metaman' is ontstaan tijdens het werken aan hun eerste gezamenlijke voorstelling Goldmund (2014), die gebaseerd was op Hermann Hesses Narziss und Goldmund. Thijs: "De voorstelling ging over twee jongens die op zoek zijn naar hun plek in het leven en zichzelf uiterst serieus nemen. En natuurlijk was dat deels ook gebaseerd op onze persoonlijkheden. Wilko speelde meer de kunstenaar, de gevoelsmens, de zwerver; ik nam de rol op mij van Narziss, de rationele denker, de monnik. We hebben dat in die voorstelling tot in het extreme doorgevoerd. En toen al riepen we, 'Hé, daar is Metaman', als iemand even uit de situatie stapte om hem te relativeren. Maar in dat proces was afstand nemen juist niet de bedoeling. Dat ging over overgave. Alles wat daar aan relativering is blijven liggen, stoppen we nu in Metaman."

God van de relativering

Wilko: "Metaman is de God van de relativering. Wat je ook beweert, hij zal precies het omgekeerde beweren. Metaman stelt vragen bij elke vorm van geloof, niet alleen bij de traditionele religies maar ook bij romantiek, bij kunst, bij politiek, bij de moraal. Zodra iemand zichzelf iets wijsmaakt om zijn eigen leven groots of meeslepend te maken of in elk geval belang te geven, krijgt hij Metaman op zijn dak. Er is geen groot achterliggend verhaal: we zijn sukkels op benen, per ongeluk beland op de malle planeet aarde. En dat is interessant om over na te denken: als je alles onderuithaalt wat het leven zin geeft, wat blijft er dan over? Dan kom je op een nulpunt terecht: op zich ook weer een vorm van extremisme."

Paulus en Bach

In hun nieuwe voorstelling spelen zij de profeten van Metaman, de uitverkorenen die naar de aardbol zijn gestuurd om de mensheid te redden. Om hen heen de 'apostelen', bestaande uit een koor van acht studenten aan de Theaterschool, en een leger aan instrumenten.

Wilko: "Thijs heeft Metaman ook echt gesproken, hij is een soort Paulus, de man van de ideeën. Ik ben misschien meer een type als Bach, ik vertegenwoordig de verbeelding. Ik vertaal de 'heilige' woorden van Metaman in zo mooi mogelijke muziek. Door die rolverdeling van Paulus tegenover Bach oftewel ideeën versus verbeelding dreigen we toch weer in de oude val te belanden van onszelf té serieus nemen. Met andere woorden: ook dat moet gerelativeerd worden!" Net als hun eerste voorstelling, waarin ze met moderne dansers werkten, is ook Metaman een multidisciplinaire voorstelling, met veel zelfgeschreven muziek. Thijs: "Dat is een specialiteit van Wilko, hij maakt heel mooie muziek voor koren."

Theater en religie zijn nauw aan elkaar verbonden. Denk aan het preken, de koorzang, de rituelen of de heilige mis, waarna de gelovigen gelouterd de kerk verlaten en het leven weer aankunnen. Thijs: "We brengen een serieuze boodschap, maar het moet natuurlijk wel leuk blijven. Dus we gaan dat idee zo mooi mogelijk aankleden, want de mensen moeten zich wel bekeren tot Metaman. We zijn toch profeten, hè." (Scenes, aug 2016)