‘De Vos uit het originele verhaal Van den Vos Reynaerde is een psychopaat, een seriemoordenaar. Hij verkracht, hij steelt, hij maakt kinderen blind. Hij doet alles wat God verboden heeft. Maar met zijn sexappeal komt hij er telkens mee weg.’
De nieuwe voorstelling van FC Bergman is losjes is geïnspireerd op de middeleeuwse fabel Van den vos Reynaerde, vertelt Thomas Verstraeten, een van de kernleden van FC Bergman: "De sluwe Reynaert verschalkt alle dieren van het dierenrijk, zelfs koning Nobel. Hij doet precies wat hij wil, heeft geen enkele last van zijn geweten, maar houdt desondanks de sympathie van de lezer."
Wat trekt jullie aan in het verhaal van de vos Reynaert?
"We laten ons graag inspireren door klassiekers, omdat ze zo veelomvattend zijn. Ze gaan over existentiële menselijke vraagstukken: over schuld en boete, over hypocrisie en macht, over menselijkheid en (gebrek aan) moraal. Het verhaal van de vos is van alle tijden en nu ook weer heel actueel: het verhaal van een crimineel dier dat op sluwe wijze wegkomt met zijn misdaden. Waarom is slechtheid zo aantrekkelijk? Dat is een van de achterliggende vragen."
Dierenpakken hoeven we niet te verwachten en ook geen een-op-een enscenering van het oude verhaal. "De oorspronkelijke versie van het verhaal is waarschijnlijk alleen zijdelings te herkennen; we leggen de nadruk op een paar intrigerende bijfiguren."
Gesamtkunstwerk
De voorstelling ontstaat voor een deel tijdens het repetitieproces; veel wil Thomas sowieso niet kwijt: "Ik wil graag dat mensen met een open geest komen kijken." In elk geval wordt het een groots gemonteerde voorstelling, bijna operatesk. Niemand minder dan Josse De Pauw schrijft de theatertekst: "We werken heel nauw samen met Josse. We willen echt een 'gesamtkunstwerk' maken, waarin muziek en beeld een grote rol spelen, maar ook film en dans. We laten ons inspireren door van alles, van pornografie tot de bijbel en alles daartussenin."
De muziek wordt gecomponeerd door Liesa Van der Aa en het Berlijnse ensemble Kaleidoskop dat live zal spelen. "Het is klassieke muziek, een strijkersensemble, maar zeker niet klassiek in de zin van ouderwets. Het is eigenlijk caleidoscopische muziek; zij doen hetzelfde met muziek als wat wij met theater willen."
Sinds kort maakt FC Bergman deel uit van het Toneelhuis, een van de grote, gerespecteerde culturele instellingen. Maakt de groep nu deel uit van het establishment?
Thomas: "Tsja, establishment, dat is bijna een ouderwetse term. Zo denken wij helemaal niet. Bestaat dat nog wel? We hebben er wel lang over nagedacht en vergaderd voordat we bij het Toneelhuis introkken. We komen uit het locatietheater, we hebben onze voorstellingen tot nu toe gemaakt in onverwarmde ruimtes, waar we alles zelf moesten doen: bouwen, decors slepen, de vrachtwagen uitladen, lampen ophangen. Veel zwaar fysiek werk en dat is op den duur niet vol te houden, al zijn we allemaal nog een eind onder de dertig. We zijn zelf op het Toneelhuis afgestapt, eigenlijk omdat we een coproducent zochten voor deze voorstelling. Het Toneelhuis bood ons meteen onderdak aan en dat is fantastisch. Voor het eerst werken we nu in een verwarmde repetitieruimte. We hebben meer tijd voor de inhoud." (Uitkrant, dec 2013)