Alles voor de Kunsten / SeksKlimaat

Interview Maria Goos, Michiel de Jong en Sieger Sloot

'Iemand moet het doen'

De combinatie ligt niet meteen voor de hand: twee mannen in de 'tandvleesjaren' – 40-plus en in het bezit van kleine kinderen – en een vrouw van dik in de 60 die inmiddels oma is. Toch zijn zij beste vrienden geworden en maken ze hun nieuwe voorstelling SeksKlimaat op basis van eindeloze gesprekken over – jawel – Seks en Klimaat.

Maria Goos, Michiel de Jong en Sieger Sloot kennen elkaar sinds 2010. Dat ging zo: Sieger en Michael waren al bevriend en ze wilden graag een voorstelling maken met Maria Goos, de bewierookte schrijfster van Nederlands drama (Pleidooi, Oud Geld, Familie, Cloaca, Volgens Robert en nog veel, veel meer). Het idee dat zij hadden, veegde Maria meteen van tafel maar ze hadden wel meteen een enorme klik met z'n drieën.

Maria: 'We hebben toen naar een ander idee gezocht – de kredietcrisis was actueel – maar dat is niet zo'n theatraal onderwerp.'

Michiel: 'Maria vertelde elke week fantastische verhalen over haar hulp in de huishouding. Die wilde ze eigenlijk ontslaan, maar dat lukte maar niet. Wat ze ook probeerde, die vrouw wilde per se blijven. Dat waren hilarische, geniale verhalen. Uiteindelijk resulteerde dat in De Hulp, een voorstelling over een bankier en zijn hulp, geschreven en geregisseerd door Maria en gespeeld door Sieger en ik'.

Sindsdien zijn ze in gesprek gebleven, eerst met gin-tonics in het café, later vanwege die 'tandvleesjaren' steeds vaker 's ochtends vroeg als de kinderen naar crèche of school waren. De rolverdeling wordt ook in dit gesprek al meteen duidelijk: Sieger is de klimaatactivist, de andere twee zijn wat minder principieel of misschien twijfelen ze wat meer. Of is het gewoon fijn om je een beetje af te kunnen zetten….

Sieger: 'Het was duidelijk dat we het over de klimaatcrisis moesten hebben, vond ik. Zij vonden dat ook, althans in principe.'

Maria: 'Maar ja. Dan zaten we gedesillusioneerd naar de zoveelste deprimerende documentaire over de vleesindustrie te kijken en dan wisten we het even niet meer. Hoe moet je zo'n onderwerp aanpakken, zonder de toeschouwers weg te jagen en/ of zelf gillend gek te worden? Na een tijdje gingen de gesprekken dan als vanzelf over andere onderwerpen die ons na aan het hart liggen: over kinderen en moeheid, relaties en seks.' Met een knipoog: 'En dan haakte Sieger ook wel aan.'

Sieger: 'We wilden te veel vertellen over wat er niet deugt in de wereld, dat is niet bepaald spannend theater.

Michiel: 'Uiteindelijk vonden we de sleutel: we maken het heel persoonlijk, waarbij we onze gesprekken als basis nemen, ook over hoe we elkaar de maat nemen. Om dat te doen, moesten we onszelf als het ware fictionaliseren, sterk uitvergrote personages maken.'

Maria: 'Zo ben ik in het stuk een radicale feministe en daar sta ik ook helemaal achter, al ben ik in het echte leven misschien wat aardiger. Maar het werd 'soepig' als we niet vanuit een sterke overtuiging spraken. Dus we hebben onze eigen karakers en overtuigingen wat aangezet.

Michiel: 'Sieger is de klimaatactivist; hij vliegt niet, eet geen vlees enzovoorts. Zelf ben ik een wat macho type die vragen stelt bij de overtuigingen van de andere twee. Zo hebben we het over het verschil tussen mannen en vrouwen. Is dat biologisch bepaald of uitsluitend cultureel?'

Grappig genoeg hebben ze alle drie twee dochters en Maria ook nog twee kleindochters. Michiel denkt dat er wel verschil is tussen de seksen, al probeert hij zijn dochters op te voeden met het idee dat ze in elk geval totaal gelijkwaardig zijn aan jongens. Sieger voedt zijn dochters heel bewust genderneutraal op, al gebruikt hij zelf liever het begrip 'gendervrij'.

Door het vele praten en het werken aan deze voorstelling– inmiddels al vijf jaar lang– zijn ze alle drie veranderd. Sieger heeft aansluiting gevonden bij actiegroepen als Extinction Rebellion: 'Ik voel me minder eenzaam, er zijn zoveel leuke, bijzondere mensen met wie ik inmiddels in een actiegroep zit. Het gevoel dat je wat doet, helpt tegen al te groot pessimisme.'

Maria: "Wat echt zou helpen, is wanneer iedereen minder zou vliegen en geen vlees eten maar nog belangrijker: groen stemmen en groen beleggen.'

Michiel ziet meer in systeemverandering. 'We moeten kappen met het idee dat we moeten groeien'. Bij hem is het kwartje wel gevallen. 'Ik was diep onder de indruk van de documentaire over Boyan Slat, die de plasticsoep op zee opruimt. Het is zo'n belangrijk onderwerp. We konden niet anders dan deze voorstelling maken. Onze groepsapp heet: 'Iemand moet het doen'.'

(Mediahuis, september 2022)