Seks(e)(n) zet de genderverhoudingen op scherp. Een theatervoorstelling over hokjes en labels, over vrijheid en maakbaarheid, over seks en identiteit. Lineke Rijxman: “Seks(e)(n gaat over vier mensen die dansen op de vulkaan.”

Lineke Rijxman is theatermaker bij mugmetdegoudentand. Ze regisseerde succesvoorstellingen als Gidsland, Kunsthart, De Freudjes en Mug-inn. Op televisie was ze te zien in Hertenkamp, TV 7, Rundfunk, Baantjer en Vuurzee en ze speelt de hoofdrol in de nieuwe dramaserie De Nieuwe Waarheid, die voorjaar 2020 wordt uitgezonden, over een keiharde zakenvrouw die wordt aangesteld als hoofdredacteur van een landelijke krant die op instorten staat. Lineke: "Het is een tragikomische serie over een vrouw die door roeien en ruiten gaat om haar doel te bereiken."

Veranderingen

Op dit moment is ze in Antwerpen aan het repeteren met het Vlaamse Compagnie de KOE aan een gloednieuwe voorstelling, seks(e)(n). Beide theatergezelschappen werken graag aan producties waarin ze alles zelf doen: het idee bedenken, scènes schrijven, spelen, de vormgeving bedenken en elkaar regisseren. In de verte is seks(e)(n) geïnspireerd op Goethe's roman Die Wahlverwandtschaften, een amoureus experiment genre 'Temptation Island'. Twee vrouwen, twee mannen, een landgoed.

Lineke: "Nu we een tijd aan het repeteren zijn, laten we het boek steeds meer los, al maken we nog wel deels gebruik van dezelfde ingrediënten. In Goethe's tijd was de mens nog op een vanzelfsprekende manier verbonden met de natuur. Anno 2019 is de natuur door de mens op tamelijk onheilspellende wijze aan het veranderen. Wat betekent dat voor onze generatie, voor onze verhoudingen, voor hoe we in de wereld staan? We hebben geen idee, maar het is zeker dat er op het gebied van seksualiteit (seks) en van genderproblematiek (sekse) veel aan het veranderen is, vandaar de titel. Dat onderzoeken we in scènes die voor een deel gebaseerd zijn op onze persoonlijke ervaringen." Desgevraagd: "Wie seksscènes op toneel verwacht, komt bedrogen uit, maar er zal zeker veel over seks gesproken worden, over wat er allemaal anders is voor vrouwen sinds #MeToo bijvoorbeeld, over vrouwen en pornografie. Seksualiteit is zo lang gedomineerd door een mannenblik."

Tijdgeest

"Humor staat voorop, als je niet kunt lachen om waar je allemaal doorheen moet gaan, dan houdt het op. We schrijven apart aan scènes die soms weer door een ander bewerkt worden, of sneuvelen omdat ze toch niet blijken te passen. Het stuk gaat echt over de tijdgeest: mensen zullen veel herkennen in de voorstelling, bijvoorbeeld over de verwarring die er bestaat als het over 'gender' gaat. Moet een transgender personage ook altijd door een transpersoon gespeeld worden bijvoorbeeld? Elke groep die gemarginaliseerd wordt, kan en mag zeggen: 'Geef ons een kans, we willen zichtbaar zijn'. Dat roept op termijn misschien lastige vragen op voor ons vak. Waar ligt de grens? Wat vind je terecht en wanneer slaat iets om in politieke correctheid? Een zwart personage kan niet meer gespeeld kan worden door een wit iemand die zwart wordt geschminkt; je vraagt je echt af waarom het zo idioot lang geduurd heeft voordat dat voor iedereen duidelijk was."

Veel zeggen over hoe de voorstelling eruit komt te zien, wil Lineke nog niet – spoiler alert –, maar zeker is dat er iets spectaculairs gaat gebeuren. "Het wordt geen pessimistische voorstelling over het naderende einde, maar wel wordt de voorstelling gedreven door het gevoel: zijn we aan het dansen op de vulkaan?" (Uitkrant, nov 2019)