Theater/ Margriet Prinssen / Toneelschuur Producties/ The Last Poet / Regie: Nita Kersten /Tekst: Maxine Palit de Jongh / Spel: Kyra Bououargane, Jonathan Eduardo Brito, Mike Libanon, Carmen van Mulier, Nick Livramento Silva / Meer informatie: zie schuur.nl

Interview met Nita Kersten

'Na zeven jaar stilte wordt taal het wapen van Umar'

"The Last Poets is een collectief van dichters en muzikanten die waanzinnig veel impact hebben op de populaire cultuur van nu: hiphop, rap, spoken word. Gek genoeg kennen maar weinig mensen hen en met deze voorstelling wil ik daar verandering in brengen. Ik wil jonge mensen graag laten weten op welke schouders ze staan."

Het idee om haar nieuwe voorstelling bij Toneelschuur Producties te wijden aan The Last Poets, kwam bij Nita Kersten op toen ze nadacht over repertoire: wat is dat eigenlijk en hoe kan je de bestaande canon verbreden en uitbreiden? "Ik vroeg mij af wat voor mijn eigen ontwikkeling belangrijk repertoire is geweest en toen kwam ik vanzelf uit bij The Last Poets. Zij hebben echt iets heel nieuws gebracht met vlijmscherpe, activistische poëzie, ondersteund door percussie. Hun werk is nog steeds actueel en, al bestaat de groep al vanaf begin jaren zeventig, het voelt nog steeds hedendaags."

The Last Poets is begonnen als collectief van dichters uit de tijd van de civil rights movement in de grote steden in Amerika: "Nog maar net was de segregatie officieel opgeheven, je voelt aan alles nog de rauwe ongelijkheid van die tijd."

De voorstelling is gedeeltelijk gebaseerd op De laatste dichters van Christine Otten. In Ottens boek, deels fictie, deels documentair, volgt ze de levensloop van vier zwarte Amerikanen die in de jaren zeventig en tachtig furore maakten onder de naam The Last Poets: Umar Bin Hassan, Felipe Luciano, David Nelson en Abiodun Oyewole.

Daarnaast is Kersten, samen met de jonge schrijfster Maxine Palit de Jongh, naar New York gereisd om zelf nog iets van de sfeer te proeven en contact te leggen met een aantal van de inmiddels oudere dichters. Op basis van hun ervaringen heeft Palit de Jongh uiteindelijk de tekst geschreven. Ze hebben ervoor gekozen om een van de vier dichters uit te lichten, Umar Bin Hassan, vandaar de titel: The Last Poet. Waarom hij? Kersten: "Umar legde misschien wel de langste weg af van hen allemaal: hij komt uit een kansarm milieu. Als kind praat hij niet, dat duurde wel tot hij een jaar of zeven, acht was. Toen hij als schoenpoetser op straat ging werken begon hij te zingen, om aandacht van potentiële klanten te trekken. En daar is de dichter in hem geboren. Na zeven jaar stilte wordt taal zijn wapen."

Hij wordt uiteindelijk een van de meest spraakmakende leden van The Last Poets. In de voorstelling reconstrueren vijf acteurs zijn levensverhaal, op het snijvlak van theater, spoken word en hiphop. "Zijn werk is misschien ook wel het meest rauw en zijn verhaal spreekt tot de verbeelding. Als hij The Last Poets eenmaal heeft ontdekt wil hij met alle geweld naar New York. Hij verkoopt de platenspeler van zijn zusje om een buskaartje naar New York te kunnen betalen."

De acteurs hebben allemaal een biculturele achtergrond, vertelt Kersten, net als zijzelf en schrijver Palit de Jongh: "Ik vind het belangrijk dat alle spelers het mechanisme van uitsluiting herkennen, weten wat het is om tot een minderheid in een samenleving te behoren." Zelf is ze kwart-Surinaams en heeft ze zich nooit zwaar gediscrimineerd gevoeld, maar door micro-agressies herkent ze wel het mechanisme van racisme. De rol van Umar wordt gespeeld door Nick Livramento Silva, die bekend is geworden als hiphopper bij DieHeleDing.

Het is nogal een mannenwereld, die van The last Poets, en daarom vinden de makers het belangrijk om ook de rol van vrouwen te verbeelden. Zo spelen de moeder en de zus van Umar een belangrijke rol: "We willen ook het vrouwelijk perspectief laten zien." Umar is, ondanks zijn complexe achtergrond, opgroeiend in armoede en met een gewelddadige vader, misschien deels dankzij de vrouwen om hem heen, een belangrijke dichter geworden. "Iemand die met zijn poëzie een verhaal vertelt dat dat nieuwe generaties kan inspireren."

[in kader]

Nita Kersten (1983) studeerde in 2011 af aan de Theaterschool in Amsterdam. Haar eerste producties maakte ze o.a. bij MC Theater, het Bijlmer Parktheater, op festivals en bij het door haar, met Dionne Verweij, opgerichte collectief Sir Duke bij Orkater/De Nieuwkomers. Bij Toneelschuur Producties schreef en regisseerde Kersten in seizoen 2021/2022 Apocalyps. Onlangs regisseerde ze bij Orkater En ze maakte een kind (Volkskrant *****).

[in kader]

In de Schuur organiseert Nita Kersten ook 'Loading Dock Sessions': vrij toegankelijke avonden, waarbij lokaal en nationaal talent op het gebied van woordkunst, performance en storytelling optreedt in een informele setting. "Ik ben ervan overtuigd dat veel mensen zich zouden voelen aangesproken door spoken word, als ze het zouden kennen. Het is ritmisch, het is rauw en heel muzikaal. En elke avond is anders."

(Haarlems Dagblad, maart 2024)