Toneelschuur Producties / Starring #25: Blauwe Ballen

Interview Marloes IJpelaar

'Seksstaking als machtsmiddel'

'Pak de ruimte die je nodig hebt. Je bent de winnaar!', roept regisseur Marloes IJpelaar tegen Sam, een van de elf jonge spelers in de jubileumeditie van Starring#: Blauwe Ballen. Een actuele voorstelling over sexting en voetbalhooligans, over woede, verleiding en schaamte.

Het is de 25ste editie van Starring # en een groot deel daarvan heeft Heleen van Ham meegemaakt: "Het is eigenlijk elk jaar een feestje. Ze hebben zoveel lol en het wordt echt een hechte club." Ze is als theaterdocent verbonden aan de Schuur en werkt achter de schermen aan spelopdrachten, het verbeteren van de articulatie en nog veel meer: "Het is elk jaar anders maar altijd heel bijzonder, ook door de betrokkenheid van binnenuit. Onze eigen technici maken het decor en zorgen ervoor dat we met weinig middelen elke keer weer een professionele voorstelling maken."

Blauwe Ballen is een regie van de jonge Marloes IJpelaar die ook de tekst schreef, in de verte geïnspireerd door Lysistrata van Aristophanes. "Ik wilde een stuk maken over seks, slutshaming en sexting, het elkaar sturen van naaktfoto's op sociale media zoals snapchat. Op zoek naar een stuk over seks kom je al gauw uit bij de klassieker Lysistrata waarin de vrouwen – met succes! – in seksstaking gaan om een einde te maken aan de oorlogszucht van hun mannen. Maar ja, de taal van Aristophanes, het gedoe om de oorlog in Troje, lastig om dat naar nu te trekken, zeker voor een groep jongeren die voor het eerst samen een voorstelling maken."

Du schreef ze zelf een zeer vrije bewerking, deels gebaseerd op gesprekken met de jonge spelers zelf. Met als rode draad: de vrouwen die in seksstaking gaan om hun mannen te stoppen, in dit geval niet met oorlog maar met super machogedrag, zoals voetbalhooligans die steeds gewelddadiger gedrag vertonen. Zoals bij het zogenaamde 'bosvechten'. "Voetbalhooligans zijn altijd al baldadig geweest maar de laatste jaren zijn er steeds meer uitwassen waarbij ze elkaar letterlijk aan gort slaan in verafgelegen bossen."

IJpelaar is in 2018 afgestudeerd en timmert aan de weg, onder andere met Club Lam dat ze samen met Ella Kamerbeek oprichtte en waarmee ze een aantal succesvolle voorstellingen maakte, zoals Let Them Eat Cake, Tinder-sprookje, Die Already , Lolita en Rubens Meisjes. Club Lam is een collectief van drie vrouwen die vinden dat het hoog tijd is om een keer echt in te zoomen op vrouwelijke personages. In deze voorstelling werkt ze voor het eerst sinds haar afstuderen met een gemengde cast: "Erg leuk. Het is belangrijk om de geschiedenis te herschrijven vanuit het vrouwelijke perspectief maar dat is niet het enige. De wereld een betere plek maken kan niet alleen vanuit het vrouwelijke perspectief. Alle mensen dragen pijn en een verhaal. Hoe zetten we die verschillende perspectieven tegenover elkaar en hoe kunnen we dan toch verbinding vinden?"

Vanaf januari hebben ze elke zondagmiddag en woensdagavond gerepeteerd. Een week voor de première woon ik een repetitie bij. Het is een hechte groep geworden en ze hebben duidelijk veel lol. IJpelaar repeteert intensief, soms doet ze dingen voor en regelmatig checkt ze of iedereen nog oké is: "Ik ben toch niet te veel aan het mierenneuken?" of "Hebben jullie er wat aan?" In een mum van tijd zie ik een nog tamelijk stroeve scène veranderen in los en vrij spel. De spelers voelen zich duidelijk serieus genomen en ze groeien in hun rol. "Ze zijn ontzettend goed in komisch spel en er zitten heel veel komische scènes in. Het wordt een doldwaze voorstelling waarbij je aan het eind misschien ook nog wel even nadenkt over je eigen vooroordelen."

(Haarlems Dagblad, 19-4-2023)