De man is in de war. In bed moet hij een macho zijn, maar in het huishouden een keukenprins. Over de tegenstrijdige eisen die aan de moderne man gesteld worden, de zogeheten 'mannenparadox', maakte De Man een voorstelling.
Lucas De Man is theatermaker, kunstenaar, presentator van Kunstuur en artistiek leider van stichting Nieuwe Helden. Onder veel meer. "Voor mij is het allemaal even belangrijk", zegt hij, theater maken, speeches houden, programma's maken over kunst. "In wezen is het hetzelfde. Ik probeer altijd en overal mooie verhalen te vertellen, vanuit heel verschillende werelden."
Mannelijkheid
De Man Is Lam is geen traditionele theatervoorstelling, benadrukt De Man, het is een multimediale mix van culturen, werelden en disciplines, gemaakt door drie mannen: hijzelf, een Vlaamse theatermaker in Nederland; Ahmet Polat, een Turks-Nederlandse fotograaf en filmmaker – in 2015 Fotograaf des Vaderlands – en Rashif El Kaoui, een Marrokaans-Vlaamse audio-kunstenaar.
Ze hebben ruim tweehonderd mannen geïnterviewd, over wat het vandaag de dag betekent om man te zijn. Lucas: "Mannen uit alle mogelijke culturen, sociale klassen en leeftijden, van wetenschappers en motorrijders tot mannen in een 'mannenemancipatiecursus' die de 'oerman' in zichzelf moeten vinden. Soms was dat heel spannend. Klop maar eens aan bij een autosloperij met de vraag of ze over 'mannelijkheid' willen praten. Zo'n vraag wordt met grote hilariteit beantwoord maar als het dan uiteindelijk toch lukt om een ingang te vinden, komen er zulke bijzondere verhalen naar boven. Al je vooroordelen kunnen overboord."
Kom uit je bubbel
Uit de veelheid van verhalen hebben ze een keuze gemaakt. Zelf vertelt Lucas op toneel de even geestige als soms pijnlijke en persoonlijke verhalen, afgewisseld met foto's, films en podcasts. De voorstelling begint vanuit een min of meer sociologische invalshoek en wordt steeds persoonlijker. "De man heeft het de laatste jaren steeds moeilijker gekregen. De man is bang en boos. Hij leeft in een gefeminiseerde maatschappij waarbij de traditionele, mannelijke waarden als negatief worden weggezet, terwijl stil zitten en plaatjes plakken beloond worden. Kort door de bocht: mannelijkheid is agressief en deugt niet. Maar agressie is niet per definitie negatief."
De feminisering van de man is doorgeslagen, stelt hij. "De man moet het beest in zichzelf weer terugvinden. Het wordt tijd dat de man emancipeert en zich niet tot een paar stereotypen laat herleiden. In plaats van zich te overschreeuwen zoals gebeurt door (ook intellectuele) mannen die dan gaan roepen dat vrouwen eigenlijk best wel graag verkracht willen worden. Bizar natuurlijk." In de voorstelling houdt hij een pleidooi voor het erkennen van de verschillen – de verscheidenheid onder mannen is enorm – zonder er een stempel op te drukken, en voor empathie. "Mensen zouden voorbij hun eigen grenzen moeten durven te kijken, mannen én vrouwen, en eerst goed naar zichzelf . Kunst kan dat: mensen uit hun bubbel trekken, laten zien dat de werkelijkheid complex is, dat agressie niet per se slecht is en dat zachte heelmeesters ook kunnen stinken." Met zijn voorstellingen wil hij mensen verbinden. Kunstenaars zorgen ervoor dat mensen gehoord en gezien worden. Daarom ga ik actiever op zoek naar ons publiek, om het nauwer te betrekken en het zo extra te raken. Alleen zo voel ik als maker dat ik iets maak wat ertoe doet." (Uitkrant, okt 2017)