TEC Entertainment & Theateralliantie, Onze Jordaan

DeLaMar, 16 okt t/m 24 nov

Diederik Ebbinge

'De Jordaan is eigenlijk van ons allemaal'

Het advies luidt: voldoende zakdoekjes meenemen! Een twee uur durende smartlap gaat het worden, aldus Diederik Ebbinge, schrijver en regisseur van Onze Jordaan.

De parelvissers, Bij ons in de Jordaan, La donna è mobile en De glimlach van een kind: van bloedstollende opera tot het betere Jordaanse levenslied, ze komen allemaal aan de beurt in de gloednieuwe musical, waarmee het Amsterdamse feestjaar wordt begonnen. Ebbinge wilde al langer een ode aan de Jordaan en aan het levenslied brengen en in het coronajaar 2020-2021 had hij tijd. Hij schreef Onze Jordaan vanuit een brugwachtershuisje aan de rand van de Jordaan: "Dat was heerlijk, als de inspiratie even op was, liep ik zo de Jordaan in."

"De Jordaan is eigenlijk van ons allemaal. Vandaar de titel: Onze Jordaan", zegt Ebbinge. "Er wonen inmiddels veel meer Jordanezen buiten de stad dan erin. Op de verjaardagen van mijn schoonfamilie – zijn vrouw is actrice Roosmarijn Luyten die ook een rol in de musical speelt – hoor je nog steeds dat het Amsterdammers zijn, terwijl ze al jaren geleden zijn verhuisd naar Castricum. Dat geldt voor heel veel mensen: ze wonen in Purmerend, Zaandam, Uithoorn of Almere, maar er sluimert nog altijd een Amsterdamse ziel in hun binnenste."

De Jordaan wordt natuurlijk enorm verheerlijkt, zegt Ebbinge, terwijl het eeuwenlang een armoedige wijk was met veel migranten. De arbeiders die de grachtengordels bouwden, woonden er in kleine, bedompte woningen. Hij focust in de voorstelling op de naoorlogse geschiedenis van de Jordaan: de armoede, de dreigende sloop, de uittocht van de 'echte' Jordanezen en de komst van de yuppen. "Ik wil laten zien dat alles ergens vandaan komt en ergens heen gaat, al verandert het gevoel. De Jordaan wordt vaak geïdealiseerd maar zo tolerant was het niet in alle opzichten. Johnny Jordaan werd bijvoorbeeld aanvankelijk niet geaccepteerd als homoseksueel."

In zijn verhaal staat de tachtigjarige Greet (Ellen Pieters) centraal die terugkijkt op haar leven. Haar man Jopie wordt, als ze op de Dam op 7 mei 1945 de bevrijding vieren, neergeschoten door de Duitsers. Ze blijft alleen achter met twee kleine kinderen. Gelukkig heeft Jopie tijdens de oorlog een koor opgericht onder het motto: 'Wat er ook gebeurt, je moet altijd blijven zingen.' Dat buurtkoor, 'de belcanto's' speelt een prominente rol in de musical: maar liefst achttien zangers staan er op het toneel en een orkest van acht musici. In tal van verwikkelingen wordt het verhaal van Greet, haar kinderen en de buurtbewoners geschetst. Steeds meer koorleden trekken weg uit de stad vanwege de bouwvallige woningen maar Greet blijft de Lindenstraat trouw.

Belangrijke inspiratiebronnen voor Onze Jordaan vormen allereerst zijn liefde voor de opera en voor het Amsterdamse levenslied, vertelt Ebbinge: "Er wordt soms snobistisch over gedaan maar het levenslied komt natuurlijk gewoon voort uit de Italiaanse opera. In Onze Jordaan vallen opera en smartlap – denk aan tante Leen, Johnny Jordaan en Willy Alberti, lekker veel vibrato met een snik erin – moeiteloos samen." Tijdens de repetitie zingt Richard Spijkers Nessun Dorma, een van de meest beroemde aria's uit Puccini's Turandot, Spijkers speelt de rol van Jopie, de overleden echtgenoot die Greet soms in haar dromen bezoekt. Al zijn ze nog maar net aan het repeteren, de scène roept nu al een intense behoefte aan zakdoekjes op. In de studio houdt iedereen zijn adem in: een moment van magie. "Helemaal goed", roept Ebbinge, zichtbaar bewogen.

(Uitkrant, september 2024)