In de voorstellingen van Thibaud Delpeut gaat het altijd over de grote vraagstukken van het leven. Het zijn geen gemakkelijke stukken maar hij slaagt er altijd in om je mee te slepen in een draaikolk van spannende beelden en een (vaak door hemzelf gecomponeerd) geluidsdecor. Zijn werk is heftig, compromisloos en aangrijpend.
Thibaud is een snel en geconcentreerd prater. We spreken elkaar ’s ochtends om half tien en dan heeft hij er al een vergadering op zitten. Sinds anderhalf jaar is hij vader, een geweldige ervaring, vindt hij, al was het wel even wennen. “Alles verandert. Zoals bijvoorbeeld het dag- en nachtritme, wat wel weer de nodige voordelen biedt: mijn avond- laat staan nachtleven is wat minder spectaculair, maar het voordeel is: je bent vroeg op en je gebruikt je energie beter en efficiënter.”
Radicale visie
Caligula past in zijn oeuvre: het is opnieuw een echte klassieker. Een stuk over de jonge keizer Caligula, die plotseling geconfronteerd wordt met de dood van zijn zus en geliefde Drusilla. In wezen, zegt Thibaud, gaat het stuk over de radicale visie die Caligula ontwikkelt over ( de onmogelijkheid van) het leven: "Uiteindelijk wordt hij vermoord maar je zou het ook kunnen zien als de langste en meest gecompliceerde zelfmoord uit de geschiedenis."
Keizer-kunstenaar
Van de drie versies die Albert Camus geschreven heeft van het stuk, gebruikt Thibaud fragmenten uit de eerste en de derde. "De eerste versie uit 1941 is vooral geschreven vanuit een existentiële wanhoop: hoe moet je leven wanneer je weet dat je uiteindelijk gaat sterven? De derde versie schreef hij vlak na de Tweede Wereldoorlog: de politieke context is er scherper in aangezet. Aanvankelijk is Caligula een goede keizer: hij staat open voor kunst en lijkt zelfs aanhanger van een soort humanisme avant la lettre. Na de dood van zijn geliefde is alles zinloos voor hem. Als de dood zo willekeurig toe kan slaan, wat heeft dan nog wel betekenis? Wat volgt is in feite een radicaal zelfonderzoek. Caligula onderwerpt zijn onderdanen aan een gruwelijk experiment: leven in het licht van de dood. Hij is een keizer-kunstenaar, hij gaat tot op het bot om zijn principes te onderzoeken."
Microscoop, scalpel, kwast en onderzoeksmiddel
In de voorstelling krijgen de vijf personages elk een eigen videocamera. Vincent van der Valk die Caligula speelt, heeft een handcamera, waarmee hij kan bewegen. "Hij gebruikt zijn camera tegelijk zowel als microscoop, als scalpel, als kwast en als onderzoeksmiddel. Als een chirurg, gewapend met een videocamera, begint hij aan zijn 'sectie op de ziel'."
Anatomisch theater
Het stuk speelt zich af in een ruimte die het midden houdt tussen een museumzaal en een anatomisch theater uit de zeventiende eeuw, de plek waar in het openbaar lijken werden ontleden. Thibaud heeft zich laten inspireren door de performancekunst van Marina Abramovic, met name Thomas Lips waarin zij met een scheermes een vijfpuntige ster in haar buik snijdt. "Zij doet ook op radicale wijze aan zelfonderzoek en gebruikt haar lichaam als instrument. Het gaat bij haar om veel meer dan om een lichaam dat gepijnigd wordt. Het gaat over liefde, over moederschap, over de verhouding tussen man en vrouw, over de oerkracht van vrouwen."
Een belangrijke scène aan het eind is die waar Caligula een aantal dichters vraagt in één minuut een antwoord te geven op het thema van de dood. "Het moet een confrontatie zijn met de hoogtepunten van de kunst, met als onderliggende vraag: kan poëzie, kan kunst antwoord geven op belangrijke levensvragen?"
Muziek
Ditmaal maakt Thibaud vooral gebruik van de muziek van Morton Feldman, een componist uit de tijd van Camus en Beckett, de grote absurdisten. For SamuelBeckett heet de compositie van Feldman: "Het is betekenisloze muziek, die heel veel ruimte laat. De tekst is prachtig.
Caligula is opnieuw een echte klassieker. Een stuk van Albert Camus over de jonge keizer Caligula, die op zijn 29ste plotseling geconfronteerd wordt met de dood van zijn zus en geliefde Drusilla. In wezen, zegt Thibaud, gaat het stuk over de radicale visie die Caligula ontwikkelt over (de onmogelijkheid van) het leven: "Uiteindelijk wordt hij vermoord maar je zou het ook kunnen zien als de langste en meest gecompliceerde zelfmoord uit de geschiedenis."
Keizer-kunstenaar
Aanvankelijk is Caligula een goede keizer: hij staat open voor kunst en lijkt zelfs aanhanger van een soort humanisme. Na de dood van zijn geliefde is alles zinloos voor hem. "Als de dood zo willekeurig toe kan slaan, wat heeft dan nog wel betekenis? Wat volgt is in feite een radicaal zelfonderzoek. Caligula onderwerpt zijn onderdanen aan een gruwelijk experiment: leven in het licht van de dood. Hij is een keizer-kunstenaar, hij gaat tot op het bot om zijn principes te onderzoeken."
Microscoop, scalpel, kwast en onderzoeksmiddel
In de voorstelling krijgen de vijf hoofdpersonages elk een eigen videocamera. Vincent van der Valk die Caligula speelt, heeft een handcamera, waarmee hij kan bewegen. "Hij gebruikt zijn camera tegelijk zowel als microscoop, als scalpel, als kwast en als onderzoeksmiddel. Als een chirurg, gewapend met een videocamera, begint hij aan zijn 'sectie op de ziel'."
Anatomisch theater
Het stuk speelt zich af in een ruimte die het midden houdt tussen een zaal in een museum en een anatomisch theater uit de zeventiende eeuw, de plek waar in het openbaar lijken werden ontleden. Een belangrijke scène aan het eind is die waar Caligula een aantal dichters vraagt in één minuut een antwoord te geven op het thema van de dood. "Het moet een confrontatie zijn met de hoogtepunten van de kunst, met als onderliggende vraag: kan poëzie, kan kunst antwoord geven op belangrijke levensvragen?"
Kleuren in de hoek
Een parallel met hoe er op dit moment over kunst wordt gedacht, ligt voor de hand. "De rol van kunstenaars wordt getrivialiseerd. Kunst wordt geïsoleerd, als een gedooggebied in een reservaat. We mogen kleuren in de hoek. Terwijl kunstenaars juist wel veel kunnen zeggen over de maatschappij waarin ze leven. We zijn als het ware kosmonauten van de ziel: we onderzoeken de ruimte van de verbeelding. Zo gauw het kunstbeleid wordt onderworpen aan het marktmechanisme, is het ten dode opgeschreven. In die zin is Caligula heel actueel." (Uitkrant, april 2014)