Club Kenau / Malle Babbe

Interview Bart Sietsema, Marlies Bosmans en Emma van Muiswinkel

Een lichtvoetige, vrolijke familievoorstelling op het voorplein

Na het enorme succes van Kenau en Kenau XL brengt de Haarlemse Stadsschouwburg de gloednieuwe muzikale zomerkomedie Malle Babbe als zwoel zomeravondtheater op het voorplein. Het beroemde schilderij van Frans Hals komt tot leven in een verhaal over de schilder zelf, zijn zoon en natuurlijk Malle Babbe: geen sekswerkster, maar een eigenzinnige en getroebleerde vrouw.

Op een van de warmste middagen mag ik een repetitie bijwonen en spreek ik na afloop met drie sleutelfiguren: componist Bart Sietsema, tekstschrijver Marlies Bosmans (tekst) en Emma van Muiswinkel, die als Malle Babbe de hoofdrol speelt. Al is de repetitie nog zonder kostuums of wat ook, de lol en de muzikaliteit spatten ervan af: alle acteurs spelen ook een instrument en iedereen zingt mee.

De muziek voor Malle Babbe is gloednieuw en helemaal doorgecomponeerd. 'Het is voor het eerst dat ik letterlijk vanaf nul ben begonnen', vertelt Bart. 'Bij Kenau heb ik weliswaar ook de muziek geschreven maar die was gebaseerd op bestaande covers. Dit is helemaal nieuw, super spannend. Ik ben begonnen met het zoeken naar een stijl die past en aanspreekt; in dit geval heb ik me laten inspireren door Sondheims Sunday in the Park. Veel cello, piano en klarinet/ saxofoon. De muziek is opgebouwd met terugkerende motieven; elk personage heeft een eigen klankkleur.'

Het drietal vormt inmiddels – samen met Jasper van Hofwegen – een collectief: Club Kenau. Ze begonnen samen in de Haarlemse Stadsschouwburg met Hemels Haarlem (2019) en inmiddels timmeren ze stevig aan de Haarlemse weg. Op stapel voor de kerstvakantie staat alweer een heel nieuwe versie van Moby Dick, met in de hoofdrol Erik van Muiswinkel.

Bijzonder is dat de voorstelling opnieuw buiten op het voorplein zal worden gespeeld, zegt Emma: "Dat is noodgedwongen vanwege corona zo begonnen, maar inmiddels hebben we het concept omhelsd: het werkt heel goed, het is laagdrempeliger dan binnen zodat er echt een nieuw publiek wordt bereikt. En we spelen met koptelefoons, dat wil zeggen, de toeschouwers krijgen een koptelefoon op. Dat moet wel vanwege de verkeersherrie maar het geeft ook een heel eigen dynamiek. Het publiek zit in een cocon en raakt daardoor meteen middenin de actie.'

Bart vult aan: 'We vinden het belangrijk om een groot en divers publiek te bereiken, we maken theater dat toegankelijk is voor iedereen. Een lichtvoetige, vrolijke familievoorstelling die ook nog ergens over gaat."

De tekst voor de voorstelling is geschreven door Marlies Bosmans. Malle Babbe is opnieuw een oer-Haarlems personage, ontleend aan een schilderij van Frans Hals. Marlies: "We vinden het interessant om een lokaal historisch personage vanuit een feministisch perspectief te bekijken en, waar mogelijk, enigszins in ere te herstellen. De meeste mensen zullen trouwens eerder denken aan het liedje van Rob de Nijs, waarin wordt gesuggereerd dat Malle Babbe een sekswerkster, was: 'Malle Babbe kom hier/ Lekker stuk, malle meid/ Lekker dier van plezier'. Dat klopt niet, de tekstschrijver heeft zich vergist: Malle Babbe was helemaal geen sekswerkster, maar een vrouw die in het Dolhuys zat. Het toeval wil dat ook Pieter, de zoon van Frans Hals, een tijd in datzelfde Dolhuys – wij zouden nu zeggen een inrichting voor mensen met psychische problemen – is beland. En er zijn bronnen die beweren dat Hals zijn zoon daar nooit heeft bezocht uit angst voor de schande.' Lachend: 'Aan de hand van die gegevens heb ik een verhaal geschreven, waarin ik zeer vrij omga met de beperkte feiten die voorhanden zijn.'

Marlies: 'Wat heel bijzonder is aan het schilderij van Hals: hij was een van de weinige schilders uit die tijd die een 'gewone vrouw' portretteerde. Normaal waren het alleen het hof, de adel en later de rijk geworden kooplieden die zich een portret konden permitteren. Het verhaal speelt zich af in de 17de eeuw maar met verwijzingen en grapjes naar nu zoals een powerpoint-presentatie.'

Bart: 'Het is een lichtvoetig verhaal maar de onderliggende thema's gaan wel degelijk ergens over: de houding ten opzichte van de zogenaamde 'gekken' natuurlijk en de verhouding tussen vader en zoon, die voor veel mensen herkenbaar zal zijn. Als je het breder trekt, gaat het ook over de huidige polarisatie: hoe sla je een brug naar elkaar? Maar begrijp me goed, dat is niet de hoofdmoot. Het wordt vooral een swingende muziektheatervoorstelling waarin ook veel te lachen valt.'

(Mediahuis, augustus 2022)