Interview Jakub Józef Orliński

'Barokmuziek biedt juist vrijheid'

'De rol van Athamas is me volgens regisseur Claus Guth speciaal op het lijf geschreven. Dat klopt inderdaad helemaal.' Countertenor en breakdanser Jakub Józef Orliński zingt, speelt én danst de rol van Athamas, de verloofde van hoofdpersonage Semele. Hij debuteert bij De Nationale Opera in Händels Engelstalige meesterwerk dat hier voor het eerst hier te zien is.

Athamas is een romanticus, vindt Orliński. 'Het is spannend om alle stadia te laten zien waar hij doorheen moet wanneer zijn verloofde hem in de steek heeft gelaten: onbegrip, wanhoop, verdriet en een oprechte poging om haar te begrijpen. Guth heeft iets slims bedacht voor mijn karakter waardoor alles in een ander daglicht komt te staan.'

Orliński is vol lof over de samenwerking met Claus Guth; hij zong de rol ook in München, waar de wereldpremière van Semele plaatsvond. Hij kende Guth al van een eerdere samenwerking, in Händels Rodelinda, Regina de' Longobardi (2019). 'Guth is een genereuze regisseur. Hij biedt zijn zangers de gelegenheid om een eigen rolinterpretatie te vinden. Hij staat open voor ingevingen en dat werkt geweldig.'

'Soms kan deze als oratorium geschreven opera wat rommelig worden door de vele symbolische verwijzingen.' zegt Orliński. 'De rol van Semele, die van een schijnbaar gelukkige bruid transformeert in een destructieve antiheldin, is niet zo gemakkelijk te volgen. Guth heeft de symbolische verwijzingen overgenomen maar hij zet ze heel slim in. Zijn enscenering is transparant en begrijpelijk.'

De Poolse countertenor heeft de wereld stormenderhand veroverd, als zanger – The Sunday Times noemde hem 'een zanger met de stem van een engel' – maar ook als (break)danser. Het Concertgebouw zette hij al een paar keer op zijn kop, moeiteloos op één hand balancerend of backflips producerend. 'It's not a concert. It's a show.'

Als danser wordt hij steeds vaker ingezet in opera's, vertelt hij. Niet per se altijd als breakdanser maar met zijn fenomenale fysieke kwaliteiten kan hij een groot verschil maken: 'De kwaliteit van bewegen is belangrijk voor de opbouw van een karakter. Ik ga nooit zomaar dansen, er moet wel een gegronde reden voor zijn', vindt hij. 'In Semele klopt het helemaal.'

Hij houdt van de afwisseling van soloconcerten met orkest of juist met een klein ensemble, tussen de opera's door. In zijn eigen werk maakt hij graag uitstapjes naar andere muziekgenres, zoals in zijn laatste album #LetsBaRock, met aria's van Monteverdi, Purcell en Händel, begeleid door piano, bas en drums.

Barokmuziek vormt de basis en dan hoeft dat niet per se Monteverdi of Händel te zijn: 'Begrijp me goed, ik hou veel van hen allebei maar ik vind het juist leuk om wat onbekendere componisten te kiezen. Barokmuziek is de laatste tijd aan een renaissance begonnen en terecht: barokmuziek is modern en relevant. De vaststaande structuur biedt juist veel vrijheid: je kunt er oneindig veel interpretaties op loslaten en dat maakt het zo ontzettend boeiend.'

(DNO, 2025)