Theater/ Margriet Prinssen / Theater Oostpool / Het Achtste Leven (voor Brilka) / Tekst: Emilia Linda Heinrich, Julia Lochte en Jette Steckel naar de roman van Nino Haratischwili / Regie: Nina Spijkers / Spel en muziek: Marie Louise Stheins, Selin Akkulak, Liz Snoijink, Démira Jansen, Michael Muller, Sharlee Daantje, Sharon Harman, Eeke Boonstra, Bram van der Heijden, Linde van den Heuvel, Rabbi Jallo / Meer info: oostpool.nl/voorstellingen/het-achtste-leven/

Interview Nina Spijkers, Marie Louise Stheins en Selin Akkulak

Emotionele, visuele en muzikale trip door de twintigste eeuw

Het Achtste Leven (voor Brilka) wordt een grootse en epische muziektheatervoorstelling naar het wereldberoemde boek van Nino Haratischwili. Hartverscheurend drama, verteld (vooral) vanuit het perspectief van vrouwen.

Het begint allemaal bij 'oermoeder' Stasia die eigenlijk één grote droom heeft: balletdanseres worden. In plaats daarvan wordt ze als jong meisje uitgehuwelijkt en komt er van dansen niets terecht; haar dochter Kitty wil juist het liefst van alles kinderen en een man maar dat lukt niet. Ze moet het land uit vluchten en maakt carrière als zangeres. Tussen de drukke bedrijven door vinden Marie Louise Stheins (Stasia) en Selin Akkulak (Kitty) tijd voor een interview. De eerste doorloop is net achter de rug, over een week beginnen de try-outs. Het is een gigantische kluif, deze theaterbewerking van Het Achtste Leven (voor Brilka) en nog niet alles verliep vlekkeloos, vertellen ze lachend. Stheins: "Het is een grote groep van elf acteurs en muzikanten en in de voorstelling worden verhalen verteld over maar liefst zes generaties, van 1900 tot nu. Dus er zijn nogal wat haastverkledingen, waarbij snorren op en weer af moeten, jurken op tijd dichtgesnoerd moeten worden en ga zo maar door. Gelukkig is de groep ongelooflijk hecht en vangen we elkaar goed op als er nog even iets misgaat. Dus het komt helemaal goed."

De voorstelling wordt geregisseerd door Nina Spijkers, die later ook nog even aanschuift: "De voorstelling gaat voor mij over intergenerationeel trauma en de verwerking daarvan: wat is het effect van wat er in de wereld gebeurt op echte mensen? De geschiedenis van Georgië in de twintigste eeuw staat centraal, een land dat eindeloos is onderdrukt, ingepikt, overgenomen en dan weer even vrij. Het gaat echt over die mensen in die tijd in dat land maar natuurlijk roepen die verhalen ook associaties op met het heden." In haar regie heeft ze ervoor gekozen om de rol van de verteller centraal te stellen: "Ik wil dat het verhaal helder wordt, ook voor mensen die het boek niet hebben gelezen."

Het wordt ook echt een muziektheatervoorstelling: er wordt gezongen en gespeeld door het hele ensemble. Voor Akkulak is dat het gevoel van thuiskomen: "Ik begon als klein meisje met een passie voor zingen maar ik ben steeds meer het acteursvak in gerold. Stiekem droomde ik ervan om dat te kunnen combineren. En nu speel ik de rol van Kitty die een beroemde zangeres wordt. Dat is supervet!" Stheins vindt haar geweldig: "Ze speelt niet alleen te gek, maar zingt ook de sterren van de hemel."

Stasia is de oermoeder van de familie. Wat voor personage is zij?

Stheins: "Statia is een taaie. Ze heeft van jongs aan maar één droom: dansen. Maar zoals dat vroeger ging; ze wordt uitgehuwelijkt aan een luitenant die in de oorlog de nodige trauma's oploopt. Ze is een bittere maar wel een lieve vrouw; een enorme vechter, ze vecht voor haar familie, voor haar man en zoon maar vooral voor de vrouwen. Eigenlijk zou je haar een feminist avant la lettre kunnen noemen."

Akkulak: "Kitty vlucht naar het westen. Haar geliefde is aangesloten bij de verzetsbeweging en zij wordt gemarteld terwijl ze zwanger is. Haar baarmoeder wordt weggehaald zodat ze geen 'foute' kinderen meer op de wereld kan zetten. Haar leven lang voelt ze zich schuldig aan een moord waar ze in feite geen schuld aan heeft. Ze heeft succes in Londen met haar zangcarrière, maar ze zou al het succes van de wereld graag inruilen voor het eenvoudige geluk van een gezin. Ook zij is een vechter, maar het verleden blijft haar achtervolgen."

De kostuums (ontwerp: Dymph Bos) zijn geweldig, vinden ze. Akkulak: "Bij elk karakter heeft ze precies het juiste uitgezocht en in de loop van de tijd veranderen de kostuums mee met het personage. Zo begint Kitty als klein meisje in een overgooier met een bloesje en als zangeres ontwikkelt ze zich als een oude rockster, haar opgestoken als Madonna in de jaren tachtig."

Stheins: "Ik ga zo'n 99 jaar mee, dus ik heb de meeste verkledingen, van 16 tot 99, zo leuk! Op alle details is gelet: zo heb ik van die mooie lange vlechten die vrouwen in Georgië vaak hebben en die veranderen mee. De vlechtjes worden steeds wat witter en dunner."

Ze zijn enorm enthousiast over het maakproces. Stheins: "We hebben zoveel plezier met elkaar. Nina geeft ons alle ruimte terwijl ze toch precies weet wat ze wil. En de muziek is een geweldig bindmiddel."

[in kader]

Het boek, waarvan alleen al in Nederland 100.000 exemplaren zijn verkocht, telt 1269 pagina's waarin het verhaal van zes generaties in Georgië van 1900 tot nu wordt verteld. Het begint met een ambitieuze chocoladefabrikant en wordt vooral verteld vanuit het perspectief van vrouwen. Alles komt langs, inclusief de opkomst en ondergang van de Sovjet-Unie en het wegvallen van het IJzeren Gordijn, aan de hand van de hartverscheurende verwikkelingen van de hoofdpersonen. Een reis door de twintigste eeuw, met live gezongen muziek: van Georgische koorzang tot popnummers van nu. De voorstelling duurt circa 5 uur inclusief 2 pauzes

[in kader]

Nina Spijkers (1988) is afgestudeerd aan de regieopleiding in Amsterdam. Bij Toneelschuur Producties in Haarlem maakte zij onder andere de voorstellingen Don Carlos, Ivanov, Het Temmen van de feeks en Onder Ons. Ze regisseerde ook Minis Plus van Hadewych Minis. Bij Bos Theaterproducties maakte ze Dangerous Liaisons en De avond is ongemak, bij Het Nationale Theater Coriolanus en voor Theater Oostpool Laura H.

(Mediahuis, april 2024)