Jean-Paul Gaultier, Jane Birkin, Michel Piccoli en Isabelle Huppert zijn grote fans. In Nederland is het gezelschap niet eerder te zien geweest, maar Zimmermann & de Perrot toeren al sinds eind jaren negentig de wereld rond met hun voorstellingen. Het Zwitserse gezelschap maakt fysiek en onconventioneel theater: een mix van acrobatiek, dans, humor en muziek. In Hans was Heiri speelt een reuzenrad de hoofdrol: de performers zie je constant tuimelen, vallen, dansen en klimmen.

Hans was Heiri betekent zoiets als 'lood om oud ijzer' legt Dimitri de Perrot (35) uit. Hij is de muzikant, de meester van de draaitafels, een goochelaar met vinyl; hij mengt zijn muziek live op het podium. Martin Zimmermann (41) is acrobaat en danser en samen maken ze voorstellingen, waarin ze hun verwondering over de mens en zijn wereld verbeelden. "Hans was Heiri gaat over de behoefte van mensen om anders dan de ander te willen zijn", zegt de Perrot: "We hebben allemaal dezelfde emoties en toch zijn we vaak zo bang voor elkaar. Als je kijkt naar het verschil tussen hoe mensen zich thuis gedragen en het masker dat ze opzetten zodra ze de deur uitgaan, dat is enorm. We doen allemaal zo ons best om uniek te zijn, om erkenning te krijgen, om gezien te worden. Dat mechanisme maken we zichtbaar in de voorstelling."

In de gehaktmolen

Met het maken van hun voorstellingen zijn ze soms maanden bezig. "We gebruiken alles dat op ons pad komt en gooien het dan meestal eerst in de gehaktmolen. We keren alles ondersteboven en binnenstebuiten. We maken als het ware de grond los, zoals een boer met zijn pikhouweel." Ze hebben na lange en intensieve selectie en training vijf performers uitgekozen, afkomstig uit de stal van Alain de Platel en Anne Teresa de Keersmaeker. Autonome persoonlijkheden die hun eigen verhalen vertellen met beweging en dans. Ze moeten op de been zien te blijven, terwijl het reuzenrad, een soort huis dat uit vier kamers bestaat, ronddraait. Soms staat het even stil, bijvoorbeeld in de scène waarin een yogi een stoomcursus bikram yoga geeft en de acteurs zich inspannen om in harmonie met hun diepste wezen te komen – tot het weer gaat draaien en er weinig overblijft van de innerlijke rust. De virtuoze acrobaten botsen tegen wanden en meubels, lopen over muren en plafonds of moeten zich vasthouden om niet naar beneden te storten. Al snel vallen ze – alweer letterlijk en figuurlijk – bij elkaar binnen. "De voorstelling vereist een uitgekiend gevoel voor timing. Alles is helemaal uitgeschreven tot op de seconde. Dat moet ook wel anders zou het veel te gevaarlijk zijn."

Rondjes rennen in een hamsterkooi

Je kunt het rad zien als een enorme wasmachine of als een rad om rondjes te rennen in een hamsterkooi. Of, wat filosofischer, als de wereld die maar blijft draaien, met daarop de mens die eigenlijk niet veel anders kan dan zich zo goed mogelijk vasthouden of op tijd laten vallen. "Als we iets duidelijk willen maken", zegt Dimitri, "dan wel dat we vooral heel erg om onszelf moeten lachen. We zeggen graag: we nemen alles serieus maar we doen niets serieus."

Tegendraadsheid

Zwitsers zijn ze in hart en nieren en dus zijn ze trots op hun eigenheid, al pikken ze zowel uit de Franse als uit de Duitse cultuur veel mee. "Het is een kleine stad, Zürich en Zwitserland is een klein land. We moeten wel zelf dingen uitvinden. Zürich staat bekend als plaats voor vrijdenkers. Het dadaïsme is hier ontstaan. Er komen veel anarchisten uit Zwitserland; zelfs de boeren in de bergen hebben een soort tegendraadsheid. Dat komt terug in de voorstelling: het spelen met vastgestelde wetten en regels. Zelfs aan de zwaartekracht wordt getornd." (Uitkrant, juli 2013)