Theater/ Margriet Prinssen / Toneelschuur Producties en Internationaal Theater Amsterdam / Mateusz Staniak Huis van Troje/ Regie: Mateusz Staniak / Spel :Nadia Amin /Charlie Chan Dagelet, Yaqien Bouhbaka, Elsie de Brauw, Laura De Geest, Mona Lahousse, Carlo Paardenkooper / Meer info:schuur.nl

Interview met Elsie de Brauw

'Het is een spannende puzzel'

In Huis van Troje wordt een nieuwe blik op het aloude verhaal van Troje geworpen. In de nieuwe enscenering van Mateusz Staniak komt de focus van de voorstelling te liggen op de rol van de elite: in hoeverre zijn zij bereid te gaan om hun positie veilig te stellen? De vrouwelijke personages, die in de oorspronkelijke verhalen zich doorgaans beperken tot klaagzangen en lijdzaamheid, krijgen een stem. Zoals Hekabe, vertolkt door Theo d'Or-winnaar Elsie de Brauw.

Na een doorloop, zo'n twee weken voor de première, vertelt de Brauw dat voor haar – en het hele team – belangrijk is te benadrukken dat het er niet om gaat 'oorlogje te spelen', zeker niet in deze tijd waarin oorlogsgeweld alom aanwezig is: "Het is hooguit een poging om het ontstaan van een oorlog te onderzoeken. Wij als spelers hebben nog nooit een oorlog meegemaakt, dus we willen ook niet pretenderen dat wij begrijpen hoe dat voelt."

In de voorstelling wordt het verhaal van Troje – over de tienjarige oorlog tussen de Grieken en de Trojanen die uiteindelijk dankzij de list met het houten paard wordt gewonnen door de Grieken – achterstevoren gespeeld: "Het begint bij het einde, als de Trojaanse oorlog zojuist is afgelopen. Troje is gevallen, geplunderd en verwoest."

Het is de eerste keer dat het stuk achter elkaar doorgespeeld wordt, nog met minimale technische middelen, en De Brauw informeert bezorgd of het verhaal wel duidelijk overkomt. Voor de acteurs is het nog even zoeken, vertelt ze, zo'n aanpak waarin met terugwerkende kracht het drama wordt verteld: "Je kunt als acteur niet organisch van A naar B opbouwen. Je hebt een scène gespeeld en dan moet je naar het begin van een vorige scène. Nu begint de voorstelling met de totale vernietiging en teloorgang van Troje en vertel je het verhaal achterstevoren. Als acteur moet je telkens opnieuw denken: waar ben ik? In welk stadium zitten we? In welke gevoelslaag bevind ik me? Het is een puzzel die we met elkaar leggen, maar dat maakt het wel extra spannend."

Huis van Troje is een stuk, waarin de vrouwen een stem krijgen, in tegenstelling tot de verhalen van Euripides en vele andere klassieke toneelschrijvers. Er komen slechts twee mannen voor in het stuk en zij spelen een bijrol. Actrice Laura De Geest bewerkte het stuk samen met regisseur Mateusz Staniak. Hiermee ging een langgekoesterde wens in vervulling om samen met Elsie in een voorstelling te spelen. Laura werkte al samen met Mateusz in zijn eerste Toneelschuur Productie, ook een samenwerking met ITA: Hamlet en Ophelia (2023). De Brauw: "Laura ken ik al heel lang, we hebben een goede klik, we zijn zielsverwanten. We werken ook samen aan het project Kunst in de klas (zie kader), dat is ongelooflijk dankbaar werk. Het is zo belangrijk om kinderen in aanraking te brengen met kunst en hun verbeelding te stimuleren."

Als Hekabe staat ze nu tegenover haar dochter Cassandra (gespeeld door Laura De Geest), die tevergeefs probeert haar ervan te overtuigen dat Troje de oorlog moet staken: "Ik ben de koningin, ik heb een plan, ik kan het me niet permitteren om naar mijn hart te luisteren." Ook al voelt Hekabe zich ongetwijfeld schuldig, zegt De Brauw, ze kan daar niet aan toegeven. "Ze neemt alleen genoegen met een overwinning en is bereid hier alles voor op te offeren. In deze versie zijn het twee wereldbeelden die tegenover elkaar staan: pragmatisme tegenover principe, gevoel tegenover verstand."

[in kader]

Huis van Troje, een coproductie van Toneelschuur Producties en Internationaal Theater Amsterdam is geïnspireerd op het werk van Euripides, met name op Trojaanse Vrouwen en Hekabe, en vooral op Cassandra van Lesia Ukrainka en Kassandra van Christa Wolf. Staniak nam Cassandra van de hedendaagse Oekraïense schrijfster als basis voor een eigen tekst die hij schreef samen met Laura De Geest.

[in kader] Elsie de Brauw

Elsie de Brauw is een gelauwerd actrice met een imposante carrière in film, televisie en theater. Ze won tweemaal de Theo D'Or voor Gif van NTGent (2011) en voor Opening Night van Toneelgroep Amsterdam (2006).

Ze was vast verbonden aan Theatergroep Hollandia (van 1990 tot 2000), ZT Hollandia (2001-2005, Toneelgroep Amsterdam (2005-2007) en NT Gent (2005-2017). Momenteel is zij verbonden aan Schauspielhaus Bochum. De Brauw speelde verder in diverse films en televisieseries, waaronder Antonia, Uitgesloten en Tussenstand (Gouden Kalf voor beste actrice). Recent speelde ze in Zee van Tijd Zum Tod meiner Mutter, Quicksand en God Only Knows.

Ze geeft les aan de toneelschool in Amsterdam en ze is initiatiefnemer en directeur van Kunst in de Klas, een project voor kinderen op de basisschool.

Vanaf 20 april is ze te zien als koningin Beatrix in de nieuwe dramaserie Máxima van Videoland, met Sebastian Koch als prins Claus.

(Haarlems Dagblad, februari 2024)