ROSE stories, Theater Bellevue en Via Rudolphi Producties

Happy in Holland

Interview Char Li Chung

'Theater is mijn kerk'

Char Li Chung is met recht een golden boy te noemen. Op zijn 27ste heeft hij al een respectabel aantal regies op zijn naam staan en maakt hij deel uit van de artistieke kern van Theater Oostpool, een van de grote gezelschappen. "Dat was mijn droom voor over een jaar of tien." Hij wil op den duur graag weer terug naar Amsterdam waar hij nu vooral komt om te relaxen. Een tocht langs zijn favoriete plekken.

Char Li is de zoon van een Italiaanse moeder en een Chinese vader; zijn ouders hebben een Frans georiënteerd restaurant in Den Haag. Zijn overgrootvader begon in Den Haag een van de allereerste Chinees-Indische restaurants in Nederland en het ondernemerschap zit hem dus in het bloed. "Ik ben diep van binnen echt een ondernemer. Op den duur zou ik het maken van theater graag willen combineren met het runnen van een restaurant."

Zijn Chinese naam is Char Li, maar toen hij klein was, besloot hij om de spatie weg te halen en werd het Charli. "Als kind wil je niet anders zijn, wil je een gewone naam hebben." Sinds een paar jaar heeft hij zijn oorspronkelijke naam weer aangenomen: "Nu ik volwassen ben, vind ik juist dat ik mijn anders-zijn moet omarmen." Zelf ziet hij er helemaal niet Chinees uit: hij is lang en met zijn zwarte krullenbol oogt hij eerder een tikje Italiaans. Het afgelopen jaar heeft hij zich vooral gericht op projecten die te maken hebben met de Oost-Aziatische cultuur. In Hollandsch Glorie, zijn zomerhit vorig jaar in het Amsterdamse Bos, ging het al over het identiteitsdebat in een multi-etnische samenleving. "Dat klinkt zwaar maar de voorstelling had de vorm van een hilarische show. Ik gebruik bewust het woord 'show' voor mijn voorstellingen. Ik hou van afwisseling, van snelle, spannende effecten en swingende muziek."

In oktober 2022 ging zijn regie van De Bananengeneratie in première, gebaseerd op het succesvolle boek van Pete Wu. De naam is ontleend aan het gegeven dat Wu door zijn moeder een 'banaan' genoemd werd: geel van buiten, maar wit van binnen. Oftewel: het uiterlijk van een Aziaat, maar het gedrag van een westerling. Met De bananengeneratie wilde Chung een ode brengen aan de diversiteit van de Oost-Aziatische gemeenschap in Nederland en de rijke cultuur die zij hierheen hebben gebracht. Het werd een fantastische happening waarbij in ITA, normaal toch een redelijk wit bastion, wel zestig procent van het – laaiende enthousiaste– publiek bestond uit Oost-Aziatische Nederlanders. Theater zoals Chung het graag maakt: urgent, op de huid van de samenleving, in dit geval gericht op de vooroordelen waarop Aziaten – zeker in en na coronatijd – ook nu nog mee geconfronteerd worden maar ook snel en vol humor.

Happy in Holland gaat over de teloorgang van een Chinees-Indisch restaurant en over de verhouding tussen twee generaties, de volwassen dochter Happy en haar moeder. Hoe koester je het verleden, als je er eigenlijk alleen maar heel hard van wil wegrennen? Een liefdevol familieportret. Het is een uitstapje buiten de deur, in principe werkt hij op dit moment alleen voor Oostpool, dit is een uitzondering. "Ik was bezig met De Bananengeneratie, toen ze me vroegen: "Ik kon geen nee zeggen. Er is een groot verlangen naar meer verhalen, andere verhalen, verdiepende verhalen over de Aziatische cultuur. En aan andere verhalen dan de eeuwige clichés die we nu nog veel te veel in de media zien."

Het verhaal van Happy in Holland, geschreven door Sun Li en Tjyying Liu, gaat over Happy, een jonge vrouw is opgegroeid in het Chinees-Indisch restaurant Hong Kong, een 'ouderwetse afhaalchinees'. Haar moeder houdt ermee op, het restaurant wordt gesloten en in het leeggehaalde restaurant denkt ze na over de relatie met haar moeder. Wie is die die eeuwig glimlachende vrouw die de hele dag zwijgend witte bakjes vanachter de toonbank stond in te pakken? In de voorstelling doorbreekt Happy het stilzwijgen.

Net als de schrijvers is Char Li opgegroeid in het restaurantwezen: "Ik ben vierde generatie Chinese Nederlanders dus de horeca zit echt wel ingebakken in mijn genenpakket. Kijk, mensen met een eigen restaurant zijn nooit beschikbaar op de momenten dat de meeste ouders juist volop aanwezig zijn, zoals bij het avondeten. Dan is het spitsuur in de horeca dus dan zijn ze er eenvoudig niet. Mijn moeder heeft zich er wel zorgen over gemaakt gehad dat ze te weinig tijd aan mijn broer en mij kon besteden maar ik heb het nooit als problematisch ervaren."

Onze wandeling begint bij de studio aan de Prinsengracht waar Happy in Hollland aan het repeteren is, al in het decor voor de voorstelling. Char Li heeft onverwacht een idioot drukke week achter de rug omdat hij moest inspringen bij een andere productie: "Ik heb de afgelopen dagen echt 16 uur per dag gewerkt, het was gekkenwerk." Nu is het de vrijdag voor kerst en heeft hij net een doorloop van Happy in Holland gezien. De afgelopen dagen hebben de acteurs noodgedwongen zonder regisseur doorgewerkt maar "gelukkig is het helemaal goed gekomen." Hij straalt uitbundig, al heeft hij amper geslapen en werkt het weer niet echt mee: van miezerige druil tot stormachtige regenvlagen.

De eerste stop is die bij zijn favoriete kapper, Le Souk in de Herenstraat: "Ik zal nooit naar een andere kapper gaan", zegt hij. "Een vriendin van de familie knipt hier en zij is verschrikkelijk goed. Ze weet precies hoe ik het wil." Als hij op de deur klopt, schrikt ze even maar Char Li stelt haar gerust: "Ik kom alleen maar heel even dag zeggen. Wil je met me op de foto?"

Morgen is het kerstavond en dan zien ze elkaar weer, vertelt hij: "Normaal vieren we nooit kerst. Feestdagen zijn dé momenten om geld te verdienen in de horeca. Ik heb dat nooit echt gemist, al vond ik het vroeger wel leuk om de boom te versieren en de kamer mooi te maken. Ik vond het juist wel lekker om niks te hoeven, zeker als ik anderen hoorde klagen over de helse schema's waar zij onder gebukt gingen. Meestal vierde ik kerst met mijn beste vriendin, zij is Chinees-Indisch en haar familie doet ook niet aan kerst. Dus wij hebben een traditie van lekker samen op de bank All you need is love kijken. Guilty pleasures! Dit jaar heeft mijn moeder voor het eerst in 25 jaar gezegd: we sluiten de boel. Van heinde en verre komen er vrienden en familie dus het wordt heel feestelijk. Ik kijk ernaar uit."

Tijdens de lockdown is hij van Amsterdam terug naar Den Haag verhuisd. "De culturele sector lag plat dus ging ik mijn familie helpen. Ik stapte gewoon op de scooter om bezorgingen te doen." Hij woont er middenin 'Chinatown': "Soms voel ik me heel Chinees, bijvoorbeeld als ik hier de deur uitloop. Ik herken in alle buren mijn opa en oma van vaderskant".

Hij is opgegroeid in Den Haag waar zijn familie nog steeds een restaurant heeft –naast het Franse restaurant van zijn ouders heeft zijn broer inmiddels ook nog een Italiaans restaurant geopend – en hij vindt het op dit moment prima: "Het is lekker rustig in Den Haag, een tikje saai maar ik ben de hele tijd heel hard aan het werk. Ik vind werken heerlijk, ik ben opgegroeid met een mentaliteit van werken, werken, werken. Mijn ouders waren gewoon altijd bezig, zes dagen per week, tien uur per dag, en de zondag werd besteed aan boekhouden. Ik heb dat ook nooit als iets negatiefs ervaren. Het heeft mij wel gevormd."

Op den duur wil hij wel weer terug naar Amsterdam. Hij lacht: "En een nieuwe liefde graag. Ik ben al een tijd single, eigenlijk al sinds mijn afstuderen in 2017. Ik heb ongeveer vijf jaar in Amsterdam gewoond, tot 2020. Heerlijk, bijna al mijn vrienden wonen hier, het culturele leven vindt hier plaats. Daarom is het me nu ook te druk, Den Haag is een fijne slaapstad". Hij lacht: "Eigenlijk kom ik dus vooral in Amsterdam om te chillen, als ik af en toe eens tijd heb om iets voor mezelf te doen. Ik wandel graag door de stad en op weg naar Theater Bellevue of de studio loop ik dan graag even langs de Chai Thai voor een bubble Tea."

Inmiddels zijn we al wandelend bij een van zijn meest favoriete plekken aanbeland, de Stadsbank van Lening in de Nes. Even dreigt teleurstelling, de portier geeft aan dat het sluitingstijd is, maar we hebben geluk: we mogen nog vijf minuten naar binnen. Hij begint te stralen: "Dit is zo'n leuke plek, ik vind het heerlijk om hier rond te kijken. Weet je hoe het werkt? Je kunt hier goud inwisselen voor cash." Enthousiast wijzend op een gouden ring met steen: "Kijk, hoe mooi! Wat ook zo leuk is, dat je hier van alles kunt vinden, mensen uit alle werelddelen en culturen brengen hier hun spullen. Soms kun je echt mooie dingen vinden. Eigenlijk moet ik deze plek niet verraden aan de mensheid."

Een paar meter verderop zit Frascati waar hij kind aan huis is. Meteen na zijn afstuderen werd hij door Frascati Producties ingelijfd als vaste huisregisseur. Hij maakte er een aantal voorstellingen op basis van literaire klassiekers en cultfilms over de subcultuur en over ontluikende homoseksuele erotiek. Zijn 'gay' drieluik over 'historische homo's' Don Caravaggio, De Profundis en Edward II is niet vooraf gepland maar eenvoudig ontstaan omdat hij zijn fascinatie volgde: "Ik ontdekte het werk van Caravaggio, een van de allergrootste Italiaanse kunstenaars die wars was van elke moraal. Mijn familie van moederskant komt uit Rome dus ik ken er elke straatsteen en ben gefascineerd door de schoonheid en kunst van Rome. Ik houd van barokke bourgondische kunst, ik houd van lekker eten. Maar ik leef eigenlijk heel sober, ik drink niet, ik eet gezond. Ik werk of ik slaap. En ik ga naar de sportschool sinds 2020. Ik ben enorm veel sterker en zwaarder geworden: van 77 naar 99 kilo. Geen vet, alleen spierweefsel", lacht hij. "Ik ga door tot 100."

Vanuit de Nes zijn we zo in de Oude Hoogstraat waar een van zijn favoriete restaurants zit: Oriental City. "Als ik in Amsterdam ben, eet ik hier graag even." Zijn favoriet: kailan met beef, dat is dun gesneden beef met broccoli. "De Chinese keuken is natuurlijk veel rijker en gevarieerder geworden, vergeleken met de 'afhaalchinees' die de meeste Nederlanders kennen: nasi, bami en babi pangang, zoals bij het restaurant in Happy in Holland

Intussen regent het steeds harder en blijkt de Basiliek van de Sint-Nicolaaskerk helaas gesloten: "Ik kom hier af en toe om bij te komen. Het is vlakbij het station dus het is een plek waar ik vaak langskom. Het is een heel mooie kerk bovendien. Schoonheid is belangrijk voor mij, ik ben altijd op zoek naar mooie dingen. Ik ben een soort strandjutter van verhalen, van ontwerpers, van foto's, van muziek. Ik ben niet religieus opgevoed, ook niet gelovig maar het is fijn om even ergens te kunnen zitten zonder de herrie en de drukte van de stad. Een soort mindfulness, ja, dat is het eigenlijk. Bijkomen van mijn eigen gedachten: ik ben altijd heel druk in mijn hoofd, een tikje adhd. En niet gelovig, dat klopt niet. Ik geloof heel erg, in het theater. Theater is mijn kerk."

[ in kader] Char Li Chung

*Werd geboren op 1995 in Den Haag. Hij heeft een Italiaanse moeder en een Chinese vader; zijn ouders hebben een restaurant in Den Haag

*Studeerde in 2017 af aan de Regie Opleiding van de Toneelacademie Maastricht met The Dreamers

*Maakte inmiddels al een groot aantal voorstellingen die, aldus De Volkskrant, "opvielen door de bravoure, de grote gebaren en een romantisch, Bourgondisch levensgevoel (…) Chung debuteerde als een confettikanon: trefzeker, krachtig en kleurrijk."

*Sinds 2021 maakt hij deel uit van de artistieke leiding van Theater Oostpool.

*Char Li is single en woont in Den Haag

* Onder veel meer regisseerde hij ook de theatertournee van Jeangu Macrooy

(Uitkrant februari 2023)